دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٧٩٣ - قطب مغناطيسى و قطب جغرافيائى زمين , و قطبنما و قبله نما

درس ١١٠ : قطب مغناطيسى و قطب جغرافيائى زمين , و قطبنما و قبله نما

با نوشتن عبارت( درس) ١١٠ , كتاب( دو چوب و يك سنگ) مرحوم اشكورى ( آقا سيد محمدتقى معصومى ) به يادم آمد , زيرا كه دو چوب و يك سنگ اشارت به هيأت و صورت]( ١١٠ )] است كه روح( على) در اصطلاح علم حروف است كه( الاعداد ارواح و الحروف أشباح) و بقول مرحوم عيانى در( كنوز الاسماء) , ( محمود بن محمد دهدار صاحب مفاتيح المغاليق , متخلص به عيانى ) :

نزد اهل خرد و اهل عيان *** حرف جسم و عدد اوست چه جان

اشكورى كتابش را ستوده است كه :

نصيحت بشنو از دو چوب و يك سنگ *** كتاب ناصح و محبوب يكرنگ

تحرير اين چند سطر كه جمله اى معترضه است , تنوعى قلمى است كه به مناسبت با عدد ياد شده پيش آمد , كه هم به دو كتاب و به رمز اسم يكى از آن دو اعنى دو چوب و يك سنگ آشنا شده ايم( . مفاتيح المغاليق) نيز در عين حال كه اسم كتاب است , در اصطلاح علم اوفاق , اشارت به بعضى از خانه هاى جداول وفقى است كه خانه اول را( مفتاح) و آخر را( مغلاق) گويند . عالم جليل مرحوم فتح الله بن محمد رضا الحسينى المرعشى الشوشترى در اثر بسيار گرانقدرش كتاب( وفق المراد في علم الاوفاق و الاعداد) فرمايد :

( مطلب سيوم در حل بعضى الفاظ و اصطلاحات است . . . مبدء اول اعداد شكل است و آن را مفتاح نيز گويند . منتهى آخر اعداد لوح است و آن را مغلاق نيز خوانند) .