دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٧٠٤ - علت اختيار عدد

درس ١٠٣ : تكسير دائره و تحصيل نسبت قطر به محيط آن

به ربع مدرج و تحصيل قوس ارتفاع آگاهى يافته ايم , بيان آلات بسيار ديگر و نحوه استفاده از آنها در بعد گفته آيد . ربع مدرج منتهى به ربع مجيب مى شود . ربع مجيب به همين صورت ربع مدرج است با اضافه رسم چند خط ديگر كه در بعد دانسته مى شود . و در حقيقت تحصيل قوس ارتفاع يكى از كارهاى ربع مجيب است , بلكه آنچه از اسطرلاب استفاده مى شود از ربع مجيب استفاده توان كرد . و همه اين مسائل مبتنى بر علم شريف تسطيح و براهين قويم هندسى است كه كم كم داريم بدانها نزديك مى شويم .

و ديگر اين كه مبحث دائره هنديه منتهى به( ساعت آفتابى) شده است كه بعضى از مطالب ابتدائى آن گفته آمده است . در ساعتهاى خورشيدى و طرق ترسيم آنها مطالبى بسيار شگفت و شيرين به براهين استوار هندسى در پيش داريم . در همه اين امور ياد شده كتب و رسائل و شروح بسيارى نوشته شده است .

قانون مسعودى و التفهيم و رسائل رياضى و ديگر كتب ابوريحان بيرونى , و رسائل رياضى امير ابونصر بن عراق , و كتب و رسائل ابن هيثم , و كتب و رسائل خواجه طوسى , و قانون ناصرى , و الدرر التوفيقيه اسماعيل بيك مصطفى فلكى , و مجسطى و شروح آن و جامع بهادرى و زيجات و شروح آنها , و تذكره خواجه طوسى و شروح آن , و علم الفلك كرلونلينو , و تحفة الأفلاك مهديقلى هدايت , و ازمنه و امكنه مرزوقى , و رياض المختار احمد پاشا مختار , و آنچه در اسطرلاب و ربع مجيب و آلات نجومى و شروح آنها نوشته شده است , و صور عبدالرحمن صوفى و