دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٦٧٢ - قبله مدينه

از مدينه تا مكه به مسافت قريب صد فرسنگ است . هيچ كس نقل نكرده است كه رسول الله به قواعد رياضى و آلات نجومى توسل جسته باشد با اين كه در مراقبت به تمام احوال و اوضاع آن جناب اهتمامى اكيد و شديد داشتند , چنان كه كتب سير شهودى عادل اند , و( شمائل محمديه) ترمذى بر گفتار ما حجتى قاطع است كه پنجاه و چهار باب است حتى بابى در نعلين و بابى در انگشترى آن جناب است , مردمى كه تا در وصف نعلين و انگشترى پيغمبر اكرم بابى تنظيم و تبويب كرده اند , اگر در تحصيل سمت قبله مدينه و بناى ديوار غربى مسجد آن براى تعيين ظهر آلات و ادوات رياضى و كتب فن بكار برده بود , مى نگاشتند . حق آنست كه شيخ اجل سعدى در اول بوستان گفته است :

يتيمى كه ناخوانده ابجد درست *** كتبخانه هفت اقليم شست

و حافظ شيرين سخن گفته است :

نگار من كه به مكتب نرفت و خط ننوشت *** بغمزه مسأله آموز صد مدرس شد

و نگارنده گفته است :

بنگر كه يارم آن قبله كل *** و ان وحى مهبط و ان عشق مربط

ام الكتاب است و لوح محفوظ *** ناخوانده يك حرف ننوشته يك خط

چون مدينه و مكه تقريبا در سطح يك دائره نصف النهار قرار گرفته اند و اندكى طول مدينه از مكه بيشتر , و عرض مدينه نيز قريب چهار درجه بيشتر از عرض مكه است , رسول ( ص ) فرمود( : محرابى على الميزاب ) كه به استقبال ناودان ايستاد زيرا كه قبله مدينه اندكى از جنوب بسوى مغرب منحرف است و ناودان كعبه در جانب غربى كعبه است فتبصر .

انسانى كه بدون بكار بردن قوسهاى طول و عرض و ادوات نجومى به فاصله صد فرسنگ بر خطى قرار بگيرد و مواجه ناودان كعبه بايستد و بگويد ( محرابى على الميزاب ) كه براى ديگران با بكار بردن آلات و قواعد رياضى آن روز ميسور نباشد , كسى است كه ينظر بنور الله .

تبصره :

آن كه در صدر اين درس گفته ايم([ : قبله مدينه طيبه تنها معجزه فعلى