بجستى [١].بار خدايا!ايمان آوردم،ايمانى درست.بار خدايا!وفات من قتل كن در سبيل تو بر شهادت،چنان كه كس نگويد:منش شستم،و منش كفن كردم،و منش دفن كردم.روز يمامه‌اش بكشتند و چندان كه جستند او را نيافتند.

و بعضى مفسّران گفتند:معنى آيت آن است كه:اگر بعضى را عفو بكنند به توبه،بعضى را عذاب كنند به اصرار ذلك [٢]بِأَنَّهُمْ كٰانُوا مُجْرِمِينَ ؛اين براى آن است كه ايشان كافران و منافقان‌اند.

[قوله تعالى: اَلْمُنٰافِقُونَ وَ الْمُنٰافِقٰاتُ بَعْضُهُمْ مِنْ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمُنْكَرِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوفِ ] [٣]،آنگه گفت:منافقان از يكديگرند به منزلت يك نفس،بهرى به بهرى [٤]تولاّ كنند،امر به منكر كنند و نهى كنند از معروف،برعكس آن‌كه در عقل و شرع واجب است.و معروف،عبارت باشد از:همه خيرى و طاعتى؛و منكر، عبارت است از جملۀ معاصى. وَ يَقْبِضُونَ أَيْدِيَهُمْ ؛دست ببسته‌اند از خيرات و صدقات،و اين عبارت است از بخل.و مرد بخيل را ممسك گويند و قابض اليد و جعد الكفّ و كدّ [٥]الانامل،و سخىّ را منبسط اليد [٦]و سبط البنان،أ لا ترى الى قول الشّاعر:

و كاتب حاسب ان رحت ملتمسا ما في يديه اذا ما جئت مجتديه
اضاف تسعين تقفوها ثلاثتها الى ثلاثة آلاف و تسع مائة
نَسُوا اللّٰهَ فَنَسِيَهُمْ ؛اى تركوا طاعة اللّه فترك اللّه ثوابهم [٧]؛ايشان دست از اطاعت [٨]بداشتند،خداى تعالى ايشان را از ثواب رها كرد.و وجهى ديگر آن است كه:ايشان خداى را فراموش كردند،خداى تعالى جزاى ايشان از آن فراموشى بداد.وجهى ديگر آن است كه:عاملهم معاملة النّاسي؛فعل ايشان بر حقيقت نسيان باشد،و فعل خداى تعالى بر سبيل ازدواج. إِنَّ الْمُنٰافِقِينَ هُمُ الْفٰاسِقُونَ ؛كه منافقان به حقيقت از فرمان خداى تعالى بيرون باشند.

آنگه گفت:[ وَعَدَ اللّٰهُ الْمُنٰافِقِينَ وَ الْمُنٰافِقٰاتِ وَ الْكُفّٰارَ نٰارَ جَهَنَّمَ خٰالِدِينَ

[١] .آو،آج،بم،لب:بخستى.

[٢] .مل:آن‌كه.

[٣] .اساس:ندارد؛از مل،افزوده شد.

[٤] .آو،آج،بم:بهرى،بهرى را.

[٥] .آو،آج،بم:لدّ؛مل:كنز.

[٦] .آو،آج،بم،لب:مبسوط اليد.

[٧] .آج،طاعته فترك ثوابهم.

[٨] .آو،آج،بم،لب+خداى.