روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٧ - ترجمه

گفتند:روايت كردند ما را كه-رسول صلّى اللّه عليه و آله-اين آيت بخواند،گفت:

اين آيات امّت مراست كه ايشان به حق گيرند و به حق دهند و به حق حكم كنند،و از پيش شما قومى بوده‌اند چنين.آنگه اين آيت برخواند:

وَ مِنْ قَوْمِ مُوسىٰ أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ يَعْدِلُونَ [١] .ربيع انس گفت،رسول -عليه السّلام-اين آيت برخواند و گفت:از امّت من قومى باشند برحق ثبات كرده و ايستاده باشند تا آنگه كه عيسى مريم [٢]فرود آيد.و رسول-عليه السّلام-گفت:

لا يزال طائفة من امّتى على الحقّ ظاهرين حتّى يأتى امر اللّه لا يضرّهم من خذلهم و لا من خالفهم، گفت:زائل نشدند گروهى از امّت من برحق ايستاده و اظهار كنند تا فرمان خداى آيد و ايشان را زيان ندارد خذلان خاذلى يا خلاف مخالفى.عطا گفت:

مهاجر و انصارند،و آنان كه به احسان اتباع ايشان‌اند.و در تفسير اهل البيت -عليهم السّلام-آمد كه:آيت مخصوص است به ائمّه معصوم-عليهم السّلام-براى آن‌كه اين صفات به ايشان لايق است. يَهْدُونَ بِالْحَقِّ ؛[هدايت كنند به حق،و چون قديم تعالى اطلاق فرمود هدايت به حق] [٣]حمل كردن بر كسانى كه مأمون الجانب باشند و مقطوع على عصمتهم اولى‌تر باشد.آنگه گفت: وَ بِهِ يَعْدِلُونَ ؛و عدل كنند در احكام[به حق] [٤]و مانند اين آيت،قوله: وَ جَعَلْنٰاهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنٰا... [٥]،و استدلال به اين آيت نزديك اجماع اهل هر عصرى حجّت است؛جز چنين نرود كه گويند:هيچ عصرى خالى نباشد از شخصى كه قول او حجّت بود در دين،و امّا از اين قاعده گذشته در آيت دليل نيست بر اين؛براى آن‌كه خداى تعالى گفت:از خلقان ما گروهى هستند كه به حق راه نمايند و به آن عدل كنند،و اين دليل نكند بر آنكه بايد كه در هر عصرى باشند،چه اگر در يك عصر باشند فايده آيت حاصل بود جز برآن طريقه كه گويند به ادلّه عقل و سمع درست شده است كه هيچ عصرى خالى نباشد از حجّتى از حجّتان خداى [٦].

حق‌تعالى پس از اين گفت:آنان كه به آيات من تكذيب كنند و دروغ دارند