روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٣٧ - ترجمه

در اين آيت بيان عدل خود كرد و رد كرد بر جملۀ مجبّران و قدريان،گفت:من كه خدايم،نعمتى[كه] [١]مبتدا كرده باشم بر سبيل تفضّل با بندگان خود،از كرم خود روا ندارم كه آن نعمت بر ايشان بگردانم و بدل كنم تا آن‌كه ايشان حال بر خود بگردانند،و به جاى شكر نعمت،كفران كنند و به جاى اعتراف جحود.و آن خداى كه از كرم روا ندارد كه ناواجب نامستحق از بنده بگرداند الّا عند جحود و كفر او تا از او باشد،كى روا دارد كه بنده را به گناه ناكرده يا به فعلى كه آفريده باشد يا به چيزى كه بنده را در آن صنعى نباشد بگيرد و عقوبت كند!و اين آيت دليل فضل و عدل اوست [٢]-تعالى عن الظّلم علوّا كبيرا. وَ أَنَّ اللّٰهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ؛و خداى تعالى شنوا و داناست.

كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَذَّبُوا بِآيٰاتِ رَبِّهِمْ ؛چون عادت و طريقت و صنيع [٣]آل فرعون و آنان كه پيش از او بودند كه به آيات ما تكذيب كردند از انواع كفّار،ما ايشان را هلاك كرديم به گناهشان [٤]،بهرى را به آب و بهرى را به آتش و بهرى را به خسف و[بهرى را به نسخ و] [٥]بهرى را به مسخ و بهرى را به رجفه و بهرى را به باد و بهرى را به صيحة و بهرى را به تيغ. وَ أَغْرَقْنٰا آلَ فِرْعَوْنَ ؛و آل فرعون را غرق كرديم. وَ كُلٌّ كٰانُوا ظٰالِمِينَ ؛و همۀ ظالم و بيدادگر بودند،و اين آيت نيز دليل عدل است دو جاى؛يكى آن‌كه گفت: فَأَهْلَكْنٰاهُمْ بِذُنُوبِهِمْ ؛ما ايشان را به گناه ايشان هلاك كرديم،و اين جزا بر عمل باشد و عقاب به استحقاق،و دگر: وَ كُلٌّ كٰانُوا ظٰالِمِينَ ،گفت:همه ظالم بودند،چون حق‌تعالى ظلم از خود نفى كرد و حوالت به كافران [٦]و ظالمان كرد،از ايشان [٧]كافرتر و ظالم‌تر آن بود كه از ايشان نفى كند و به خداى حوالت كند.

إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ ؛«شرّ»نقيض خير [٨]باشد،و گفته‌اند:«شرّ» [٩]،مضرّتى [١٠]باشد عظيم و خير هر [١١]منفعتى باشد تمام.و اصل شرّ،اظهار بود و قيل الشّرّ؛الرّمى