امّا از پس رسول،سه سهم كه سهم خداى و رسول و ذوى القربى است،خاص امام را باشد كه نايب مناب رسول بود،و از پس او،آن‌كه به جاى او بود.و سه سهم ديگر كه سهم اين[نام] [١]بردگان است از:يتامى و مساكين و ابناء سبيل،بنى هاشم را باشد به نزديك اهل البيت-عليهم السّلام-و ايشان فرزندان على باشند و عبّاس و جعفر و عقيل.و چون تلخيص كنى،دو گروه را باشد:طالبيان را و عبّاسيان را.و از فرزندان عبد المطّلب،جز هاشم معقب نبوده است براى آن‌كه حارثيان را و لهبيان را عقب نيست،امّا مطّلبه [٢]من اولاد [٣]عبد مناف به نزديك اهل البيت ايشان را از خمس چيزى نرسد و به نزديك بيشتر علما.و شافعى گفت:ايشان نيز با بنى هاشم در اين باب قسمت گيرند.عبد اللّه عبّاس و ابراهيم و قتاده و عطا گفتند:خمس به پنج قسمت كنند،قسمت خداى و پيغامبر يكى كردند.و بعضى دگر گفتند:به چهار قسمت كنند.سهمى بنو هاشم را باشد،و سه سهم يتيمان و مسكينان و ابناء سبيل مسلمانان را على العموم،و اين مذهب شافعى است.و اهل عراق گفتند ابو حنيفه و اصحابش و ابن ابى ليلى و ابن شبرمه:خمس،به سه قسمت كنند،آن سه قسمت كه سهم خداى و رسول و ذوى القربى باشد،آن يك قسمت است،براى آن‌كه صحابه در عهد خود صرف آن با [٤]سلاح و كراع غازيان كردند،و سه قسمت به اين موسومان من افناء النّاس [٥].و مذهب مالك آن است كه،على ما ذكره اللّه؛جز كه متصرّف امام باشد به حسب مصلحت قسمت مى‌كند،و اين قريب است به مذهب ما.

و ابو العاليه گفت-و او مردى است صالح از تابعين:بر شش سهم قسمت كنند، چنان كه خداى فرمود،جز كه او گفت:سهم خداى كعبه را باشد و تأويل چنين كرد: فَأَنَّ لِلّٰهِ خُمُسَهُ ،اى لبيت اللّه،على حذف المضاف و اقامة المضاف اليه مقامه، و ما نيز هم اين طريقت گفتيم:لرسول اللّه و لذى القربى.

عبد اللّه عبّاس و مجاهد گفتند:ذو القربى بنو هاشم‌اند:و اين مذهب ماست و روايت اهل البيت.حسن و قتاده گفتند:سهم خداى و رسول و ذو القربى امام را باشد

[١] .اساس:ندارد؛از آو،افزوده شد.

[٢] .اساس:مطلب؛به قياس نسخۀ آج،تصحيح شد.

[٣] .اساس:من الاولاد؛به قياس با نسخۀ آج،تصحيح شد.

[٤] .همۀ نسخه بدلها،بجز،مل و مج:در.

[٥] .آج:من النّاس.