روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٩٤ - ترجمه
چشم بايد داشتن و او خداى عزيز و خداى حكيم است.
يٰا أَيُّهَا النّٰاسُ ،گفت:اى مردمان ياد كنى نعمت خداى بر شما.آنگه گفت:
هَلْ مِنْ خٰالِقٍ غَيْرُ اللّٰهِ ،آفريدگارى هست جز خداى كه روزى دهد شما را از آسمان و زمين؟از آسمان به باران و از زمين به نبات.ابو جعفر و حمزه و كسائى خواندند:
غير اللّه بجرّ،على انّه صفة للّه،و باقى قرّا به رفع«غير»خواندند بر صفت محلّ او، چه محلّ جار و مجرور رفع است،و التقدير:هل خالق غير اللّه؟ لاٰ إِلٰهَ إِلاّٰ هُوَ ،نيست خداى مگر او. فَأَنّٰى تُؤْفَكُونَ ،كجا مىگردانند اينان را؟ وَ إِنْ يُكَذِّبُوكَ ،حقتعالى در اين آيت رسول را-عليه السّلام-تسلّى داد، گفت:اگر چنان كه اين كافران تو را دروغ مىدارند پيش از[٣٦-پ]تو پيغامبران ديگر را به دروغ داشتند،و اين نه كارى است كه با تو رفت [١]. وَ إِلَى اللّٰهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ ،و مرجع كارها با خداست-جلّ جلاله-و اين بر سبيل تهديد و وعيد گفت كافران را يعنى،با جايى كه در آنكس را حكم[نباشد] [٢]مگر خداى را-جلّ جلاله-آنگه بر سبيل تهديد گفت:
يٰا أَيُّهَا النّٰاسُ ،اى مردمان! إِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ ،وعدۀ خداى تعالى كه داد شما را [٣]از بعث و نشور و ثواب و عقاب،حق است. فَلاٰ تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيٰاةُ الدُّنْيٰا ،نبايد تا حيات دنيا شما را مغرور و فريفته بكند و نيز نبايد كه شما را به خداى مغرور بكند شيطان غرّهكنندۀ فريبنده،و«فعول»بناى [٤]مبالغت باشد.
آنگه گفت:شيطان دشمن است شما را،او را دشمن گيريد و به دشمن داريد. إِنَّمٰا يَدْعُوا حِزْبَهُ ،و بدانى كه او لشكر و اتباع خود را براى آن دعوت مىكند تا اهل دوزخ باشند چه او دوزخى است و خرمن سوخته خرمن ديگران سوخته خواهد.
آنگه گفت: اَلَّذِينَ كَفَرُوا ،تهديد كرد كافران را گفت:آنان كه كافر شدند ايشان را به قيامت عذابى سخت بود و آنان كه ايمان دارند [٥]و عمل صالح كنند،
[١] -دا،افزوده:تنها.
[٢] -اساس و آب ندارد،از دا افزوده شد،آج،لب:در آنجا حكم نباشد.
[٣] -دا:كه شما را داد.
[٤] -آج،لب:به تاى.
[٥] -دا:آرند.