اگر كسى مشغول به تصوير كشيدن حيوانى باشد هر چند كه از ادامه كار منصرف شود مرتكب حرام شده است. درمورد اين كه آيا اين حرمت به خاطر به تصوير كشيدن حيوان است يا تنها به خاطر تجرّى است دو وجه وجود دارد. دليل اين كه حرمت را از ناحيه تجرّى بدانيم اين است كه اين شخص به قصد تحقق حرام تنها برخى از مقدمات حرام را انجام داده است[ پس عمل حرام محقق نشده است] و دليل اين كه او مرتكب حرام شده اين است كه وقتى مى‌گوييم كارى حرام است حرمت از نظر عرف به اين معنا است كه‌شخص از روى عمد اشتغال به حرام پيدا كند ]و اين مقدار در فرض مسأله تحقق يافته است [بنا بر اين در مفهوم حرمت اتمام فعل حرام لحاظ نشده است.

اشكال:اگر به صرف اشتغال به حرام، ارتكاب حرام تحقق يافته و طبعاً عقوبت مى‌آيد، پس مى‌بايست واجبات نيز چنين باشد؛ يعنى به صرف اشتغال به واجب امتثال صدق كند و پاداش در بين باشد؛ درحالى كه در طرف واجب چنين نيست و تا به طور كامل انجام نگيرد ثوابى برآن مترتب نمى‌گردد.

پاسخ: اين عرف است كه بين حرام وواجب در تحقق مفهوم حرمت و وجوب و مفهوم ارتكاب حرمت و امتثال واجب فرق مى‌گذارد. (٦١)

اشكال مدعاى مرحوم شيخ اين است كه متعلق حرمت درمحل بحث به تصوير كشيدن نقش حيوان است و چنين عنوانى با نيمه كاره گذاشتن كار با بدايى كه براى شخص رخ داده است، تحقق ندارد واگر متعلق واحد باشد بين تكليف ايجابى با تكليف تحريمى تفاوتى

(٦٠) المكاسب المحرمه،ج١،ص٢٨٣.
(٦١) مكاسب،ج ١،ص١٨٩.