ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٠٥ - منابع خطبهء شقشقيه

از ابن عباس اين خطبه را نقل كرده‌اند [١] .
٨ - قطب الدين راوندى ( ٥٧٣ ) از طريق ابن « مردويه » و طبرانى مى گويد : من در دو مورد اين خطبه را مدتى پيش از تولَّد رضى ديده‌ام : در كتاب الانصاف ابو جعفر بن قبه شاگرد كعبى يكى از شيوخ معتزله كه وفاتش پيش از تولد رضى بوده است و نسخه اى كه در آن ، خط وزير ابو الحسن بود و تاريخ آن شصت سال و اندى پيش از ولادت رضى بوده است ( ٢ ) .
لغتدانان بزرگ ادبيات عرب مانند « ابن منظور » در لسان العرب و « فيروز آبادى » در قاموس و « ابن اثير » در نهايه در مادهء شقشقيه استشهاد مى كنند به جملهء تلك شقشقة هدرت ثم قرت كه در آخر خطبه در جواب ابن عباس آمده است .
فيروز آبادى با اين تعبير مى گويد : « و الخطبة الشقشقيّة العلويّة » .
اين تعبير بخوبى اثبات مى كند كه خطبهء شقشقيه بسيار معروف بوده است و اهل تتبع مى دانند كه در بارهء كلام يا خطبه يا نامه اى كه تنها يك فرد از شخصيتى نقل كند ، تعبير فوق را نمى آورند .
اين تعبير بخوبى اثبات مى كند كه خطبهء شقشقيه بسيار معروف بوده است و اهل تتبع مى دانند كه در بارهء كلام يا خطبه يا نامه اى كه تنها يك فرد از شخصيتى نقل كند ، تعبير فوق را نمى آورند .
آنچه بعضى اهل سنت را وادار كرده است كه استناد خطبهء شقشقيه را به امير المؤمنين ( ع ) انكار و يا مورد ترديد قرار بدهند ، چنانكه اشاره كرديم ، توبيخ و اعتراضات شديد است كه در اين خطبه در بارهء بعضى از صحابه مشاهده مى شود . بررسى اين مسئله اينست كه امير المؤمنين عليه السلام بارها در خطبه‌ها و نامه‌ها و ساير كلماتش از صحابهء پيغمبر اكرم ( ص ) تجليل نموده است . مانند : لقد رأيت اصحاب محمّد صلَّى اللَّه عليه و آله فما ارى احدا منكم يشبههم . . . ( من اصحاب محمد ( ص ) را ديده‌ام ، كسى را از شما نمى بينم كه شباهتى بآنان داشته باشد ) .

[١] مصادر نهج البلاغه ج ١ ص ٣١٢ چاپ بيروت . ( ٢ ) مأخذ مزبور ص ٣١٤ .