ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٧٣ - شيطان حضرت آدم ابو البشر را فريب داد
او آدم بود ، لذا اصرار به اشتباه خود نكرد و به تصحيح و تأويل و فلسفه بافى ناروا براى تبرئهء خود نپرداخت ، لذا با لطف و عنايات الهى [ در بعضى از روايات چنين آمده است كه خداوند اسماء مقدس أئمهء معصومين را باو ياد داد كه بآنان توسل كند ] با كمال صراحت اعتراف به اشتباه كرد و گفت : ( قالا رَبَّنا ظَلَمْنا أَنْفُسَنا وَإِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنا وَتَرْحَمْنا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ ) [١] ( اى پروردگار ما ، ما بخويشتن ستم كرديم ، اگر بر ما نبخشائى و ترحم نفرمائى ما از زيانكاران خواهيم بود ) .
خداوند رحمتش را شامل حال او فرمود و وعدهء بازگشت به بهشت جاويدان را به او داد و سپس او را رهسپار اين دنيا كه جايگاه آزمايش و توالد و تناسل است رهسپار ساخت . حال كبر و لجاجت شيطان را در نظر بياوريم كه بجاى اين كه مانند آدم از معصيتى كه بجهت امتناع از سجده بر آدم مرتكب شده بود ، توبه و استغفار كند ، به پليدى و بىشرمى خود افزود و ( قالَ أَنْظِرْنِي إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ . قالَ إِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِينَ . قالَ فَبِما أَغْوَيْتَنِي لأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِراطَكَ الْمُسْتَقِيمَ ) [٢] ( گفت : تا روزى كه فرزندان آدم محشور خواهند شد ، بمن مهلت بده . خداوند فرمود : تو از مهلت داده شدگانى . شيطان گفت : در مقابل اغوائى كه در بارهء من نموده اى ، قطعا در كمين فرزندان آدم كه صراط مستقيم را پيش خواهند گرفت ، خواهم نشست ) .
[ تا آنانرا اغوا كنم < شعر > گفت انظرنى الى يوم الجزا كاشكى گفتى كه تب يا ربنا < / شعر > آرى ، اينست قانون زنجيرى معصيتهاى متوالى كه مادامى كه علت ارتكاب معصيت وجود داشته باشد [ كه در شيطان تكبر و حسادت بود ] هر جرمى را كه مجرم مرتكب مى شود ، براى تصحيح كار غلط خود و يا براى اشباع حس انتقام به جرم ديگرى مرتكب مى شود .
[١] الاعراف آيهء ٢٣ .
[٢] الاعراف آيهء ١٦ .