ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٠٩ - نتائج تباه كنندهء حسد كه دامنگير فرد و اجتماع مى گردد
سه گانهء فوق موجب خودخورى و نابود ساختن سرمايهء وجودى خود بوده باشد . براى توضيح اين مسئله بحث زيرا را مورد دقّت قرار بدهيم :
عوامل سه گانه اى كه موجب بدست آوردن امتيازات مى گردد
عوامل سه گانه اى كه موجب بدست آوردن امتيازات مى گردد چنانكه در بالا اشاره كرديم ، امتيازاتى كه بدست انسانها مى رسد و انسانها بدان وسيله داراى تشخّص قابل توجّه براى خود يا در نظر ديگران مى گردند ، بر سه قسم عمده تقسيم مى گردند :
قسم يكم -
قسم يكم - عوامل بوجود آورندهء امتياز كه مستند به كوشش و تلاش و اختيار مى باشند ، اگر مشاعر و عقل و انديشهء كسى مختلّ نباشد و اندك اطَّلاعى از قانون كار و نتيجه داشته باشد ، نبايد كمترين احساس حسادت در درون خود داشته باشد ، زيرا صاحب امتياز مفروض خود را در مجراى قانونى كار و نتيجه قرار داده و به كسب امتياز نائل شده است . اگر حسود درست متوجّه شود ، خواهد ديد كه حسادت او در بارهء يك شخص معيّن نيست ، بلكه او با قانونى كينه و خصومت مى ورزد كه اگر مراعات نشود ، حيات اجتماعى انسانها مختلّ گشته و همهء ارزشهاى مبتنى بر كار و اختيار از بين خواهند رفت . حسادت در بارهء اين قسم از امتيازات كه با شايستگى و بر مبناى حقّ نصيب انسانها مى گردد ، در حقيقت به حسادت بر حيات اجتماعى و ارزشها منجرّ مى شود . براى ريشه كن كردن اين بيمارى در اين قسم از امتيازات ، هيچ دوائى جز توجيه مغز و روان حسود به معناى اصل و قانون و علل و نتائج آنها وجود ندارد . و اگر اين توجيه مؤثّر واقع نگردد ، مراجعه به روانپزشك براى چنين شخصى ضرورت حياتى دارد و اگر آن هم مؤثّر نشد ، بداند كه قطعا دچار نوعى اختلال روانى ناشى از معصيّت و انحراف از صراط مستقيم حقّ ميباشد كه حسادت به اصول و قوانين و ارزشها يكى از ميوههاى آن است .
قسم دوم -
قسم دوم - امتيازات مستند به عوامل غير اختيارى و رويدادهاى محاسبه