ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣١٦ - مسابقه

در مباحث گذشته مطالبى مطرح شده است ، با اين حال مسائل مختصرى را بيان مى كنيم : ١ - معناى مسابقه عبارتست از دو يا چند حركت براى پيشى گرفتن يكى بر ديگرى در راه وصول به هدفى كه تعيين شده است . ممكن است مبدء حركت مسابقه اى نسبى باشد ، ولى هدف تعيين شده غالبا مشخّص است و خود حركتها با اين كه ممكن است در مقاديرى از زمان موازى هم بوده باشند ، ولى شرط لازم و فراگير همهء لحظات مسابقه نمى باشد . آنچه كه در مسابقه‌هاى معمولى با قطع نظر از ارزشها ، معمول است ، همان رقابت در وصول به هدف پيشى گرفتن يكى بر ديگرى است بدون در نظر گرفتن حقيقت و ارزش هدف و چگونگى نتائج مترتّبه بر پيش افتادن يكى و عقب ماندن ديگرى .
٢ - مسابقه اى كه در اديان الهى مطرح است و مخصوصا دين اسلام كه متن حقيقى همهء آن اديان از ابراهيم تا محمّد ( ص ) است آنرا توصيه مى كند و بلكه مورد دستور قرار مى دهد ، موضوعات آن حتما بايستى خير و كمال و امتياز معقول بوده باشد . بهمين جهت است كه سبقت در نيرنگ بازىها و مكر پردازىها و براه انداختن شرّ و پليدىها و شعله ور كردن آتش خصومت و كينه توزىها و جنگ و خونريزىها و چپاول و غارتگرىها و توليد و توزيع مواد مضرّ بر ابدان و ارواح مردم در مشيّت خداوندى كه در وجدان پاك انسانها و قرآن بيان شده است ، مسابقه در خيرات نيست ، بلكه گلاويزى در تشديد افزايش شرور و پليديها است .
٣ - مسابقه در اديان الهى و مخصوصا در دين اسلام حتما بايد با نيّت و هدفگيرى براى بوجود آوردن امكانات براى زيستن در « حيات معقول » بوده باشد . بدينجهت است كه مسابقه در امور مفيد اگر چه در قلمرو حيات طبيعى محض ضرورت داشته باشد ، اگر مقرون به نيّت خير و تحقّق بخشيدن به « حيات معقول » انسانها نباشد ، بر دو قسم عمده تقسيم مى گردد :