ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٢٧ - در حركت بسوى حيات ابدى معتدلترين راهها را برگزيدن

بدون سنجش و ارزيابى قدرت بزانو در آيد . اين يك پديدهء اسفانگيز است كه در آن هنگام كه ارادهء آدمى بر يك موضوع بعنوان يك امر حياتى تعلَّق بگيرد موانع را مقتضيات و شرائطى تلقّى مى نمايد كه براى تحصيل آن امر حياتى تحقّق يافته‌اند . و اگر يك موضوع مورد كراهت آدمى واقع گردد ، مقتضيات شرايطى كه واقعا مى توانند بوجود آمدن آن موضوع را تأمين نمايند ، موانعى تلقّى مى نمايد كه سدّ راه وصول به موضوع مورد كراهت مى باشند .
در حركت بسوى حيات ابدى معتدلترين راه‌ها را برگزيدن منطق اساسى و پايدار هر حركت در اين دنيا اعتدال است - ( وَكَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ ) [١] ( و بدين ترتيب شما را امّت معتدل قرار داديم تا عقائد و احكام و رفتار شما الگو و معيار همهء انسانها در انسانيّت بوده باشد ) .
( وَعَلَى الله قَصْدُ السَّبِيلِ ) [٢] ( و اعتدال در راه مبناى مشيّت خداوندى است ) .
يعنى خداوند متعال حركت در راه معتدل را از بندگانش مى خواهد البتّه اين خواستن تشريعى است ، زيرا بندگان بايد با فهم و اختيار و تلاش اين راه را پيدا كنند .
( مِنْهُمْ أُمَّةٌ مُقْتَصِدَةٌ وَكَثِيرٌ مِنْهُمْ ساءَ ما يَعْمَلُونَ ) [٣] ( و از آنان امتّى است ميانه رو و بسيارى از آنان مرتكب عمل بد مى شوند ) .
پيش از تحقيق در معناى اعتدال يك آيهء ديگر را كه مربوط به موضوع

[١] . البقرة آيهء ١٤٣ .
[٢] . النّحل آيهء ٩ .
[٣] . مائده آيهء ٦٦ .