براين كه او پيش‌از رسيدن امام حسين عليه السلام به عراق كشته شد: «قتل ميثم ده روز پيش از رسيدن حسين بن على عليه السلام به عراق روى داد». [١] يك مأخذ ديگر به صراحت مى‌گويد: «او ده يا بيست روز پيش از عاشورا به قتل رسيد». [٢]

طبق همه اقوال ياد شده ميثم پس از خروج حسين عليه السلام از مكه و هنگامى كه ايشان در سفر به سوى عراق بودند، كشته شده است.

از يك نقل تاريخى چنين استفاده مى‌شود كه او همزمان با مختار، به وسيله ابن زياد زندانى شده است، شيخ مفيد گويد: « [ابن زياد] او و مختار را به زندان افكند»؛ [٣] يعنى پيش از قتل مسلم عليه السلام. بنابر اين قتل او در دورانى كه امام عليه السلام در مكه مكرمه به سر مى‌برد روى داد.

ميثم تمار كيست؟

در ميان كتاب‌هايى كه تاريخ نهضت حسينى و فاجعه عاشورا را نگاشته‌اند، كمتر كتابى را مى‌توان يافت كه ميثم تمار را در زمره شهيدان اين قيام مقدس به‌شمار آورده‌باشد. درحالى‌كه وى طلايه‌دار نيكان و خواص اوليايى است كه به خاطر دوستى اهل بيت و دشمنى با حكومت اموى در اين دوره به شهادت رسيده‌اند. گونه شهادت وى ويژگى‌هايى دارد كه او را در درخشان‌ترين فصول و اوج قله تاريخ شهادت در راه خدا قرار مى‌دهد.

ميثم بن يحيى- يا عبدالله- تمار اسدى كوفى از ياران نزديك اميرالمؤمنين، حسن و حسين- صلوات الله عليهم- است؛ و در ستايش، جلالت و بزرگى شأن وى و آگاهى او بر غيب، روايت آن قدر فراوان است كه نياز به بيان ندارد؛ و چنانچه ميان عصمت و عدالت مرتبه‌اى مى‌بود بر وى اطلاق مى‌گشت. [٤]

منزلت خاص ميثم نزد خداى متعال و اهل بيت عليهم السلام، علم اجل (يا علم منايا و بلايا) را

[١] اعلام‌الورى، ص ١٧٤؛ تنقيح‌المقال، ج ٣، ص ٢٦٢ (به نقل از اعلام الورى) و نيز ر. ك. ارشاد، ص ١٧٦.

[٢] مستدركات علم رجال الحديث، ج ٨، ص ٤٤.

[٣] ارشاد، ص ١٧١.

[٤] ر. ك. مستدركات علم رجال الحديث، ج ٨، ص ٤٤؛ و ر. ك. تنقيح المقال، ج ٣، ص ٢٦٢. مامقانى نيز گفته است: «بلكه اگر ميان عصمت و عدالت مرتبه و واسطه‌اى بود، بر او اطلاق مى‌كرديم.»