تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٦٧ - شرح آيات

گفته‌اند كه معنى آن اين است كه همه اجرام آسمانى پيچيده مى‌شود، ولى تعبير كردن آن به كشط در اين صورت مناسب به نظر نمى‌رسد، و هر چه باشد، امنيت جهانى در آن روز هولناك به صورت نهايى پايان مى‌پذيرد.

[١٢] هنگامى كه پرده پوشاننده آسمان به كنارى رود، بهشت و دوزخ آشكار مى‌شود؛ و اما آتش براى اهل آن به صورتى كامل آماده شده، چه چندان افروخته است كه سياه شده و به غرش افتاده و نزديك است كه از خشم به جوش و خروش در آيد.

وَ إِذَا الْجَحِيمُ سُعِّرَتْ‌- و در آن هنگام كه آتش دوزخ افروخته شود.» از رسول اللَّه- صلّى اللَّه عليه و آله- روايت شده است كه گفت: «هزار سال آتش چندان افروخته شده كه رنگ سرخ پيدا كرده است، و سپس هزار سال ديگر چندان افروخته شد كه به رنگ سفيد در آمد، و آن گاه هزار سال ديگر افروختگى آتش به آن رنگ سياه تيره‌اى بخشيد». [١٢] در جواب اين پرسش كه آيا اين سالها سالهاى دنيايى است يا سالهاى آخرتى كه هر روز آنها برابر با هزار سال است، بايد گفت كه خدا دانا است.

[١٣] و اما بهشت به صورتى براى اهل آن آراسته شده كه عروس را در شب زفاف براى شوهرش مى‌آرايند: روشناييهاى آن تلألؤ خاص دارد،/ ٣٦٥ و حوران بهشتى آماده پذيرايى از همسران خويشند، و غلامان و كنيزكان منتظر خدمت كردن به تازه واردان، و ميزهاى خوراك با بهترين و اشتها انگيزترين خوردنيها و نوشيدنيها آماده پذيرايى از بهشتيان.

وَ إِذَا الْجَنَّةُ أُزْلِفَتْ‌- و در آن هنگام كه بهشت را نزديك آرند.» يعنى به پرهيزگاران نزديك شود، پس آيا بهشت به زمين، به همان گونه نزديك مى‌شود كه گويى كره ديگرى است، يا آن كه اهل بهشت به آن نزديك مى‌شوند؟ ما را از آن آگاهى نيست.