تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٥٤ - شرح آيات
همگان را براى رسيدگى به حسابهاشان برمىانگيزد». [١] [٦] آيا درياها و اقيانوسها به چه صورت در مىآيد؟ آيا امكان آن وجود دارد كه مردمان/ ٣٥٢ از بيم آتش به آنها پناه برند؟ هرگز! ... آنها نيز به نوبه خود همچون تنور مشتعل مىشوند.
وَ إِذَا الْبِحارُ سُجِّرَتْ- و در آن هنگام كه درياها افروخته شوند.» مفسران پيش از اين در تفسير اين آيه به بحث مىپرداختند و حتى بعضى از آنان مىگفتند كه جهنم در ژرفناى درياها قرار دارد، و خداوند متعال فرمان مىدهد كه درياها به آتش دوزخ مشتعل شوند، و بعضى ديگر مىگفتند: خدا خورشيد و ماه و ديگر اجرام فلكى را به درياها مىافكند و در آنها آتشى عظيم پديد مىآيد كه درياها و اقيانوسها را مىسوزاند، و رازى پس از نقل اين گفتهها و گفتههاى ديگر مىگويد: كه اين گونه تفسيرها تكلفآميز است و به هيچ يك از آنها نيازى نيست، بدان سبب كه خداوند تواناى بر ويران كردن دنيا و برپاداشتن قيامت، ناگزير مىتواند با درياها هر كار كه مىخواهد بكند، و از جمله گرم كردن و تغيير ماهيت دادن آبهاى آنها به آتش افروخته، بى آن كه به افكندن خورشيد و قمر يا قرار گرفتن دوزخ در زير آنها نيازى بوده باشد. [٢] آرى، علم اين مطلب را به اثبات رسانيده است كه آب از دو عنصر اكسيژن و هيدروژن تشكيل شده است كه اگر از يكديگر جدا شوند، هيدروژن آن پس از تركيب با اكسيژن مشتعل مىشود و شعله و حرارت عظيم از آن به وجود مىآيد، و اتوموبيلهايى اختراع شده است كه عامل محرك آن عناصر تشكيل دهنده آب پس از تجزيه شدن آن است؛ پس آيا مىتوان گفت كه قدرت خدا در روز قيامت از آن ناتوان است كه با تأثير فشار يا عاملى ديگر عناصر آب را از يكديگر جدا كند و آنها را مشتعل سازد؟
[١] - تفسير نور الثقلين، ج ٥، ص ٥١٥.
[٢] - تفسير الرازى، ج ٣١، ص ٦٨.