تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٣٣ - شرح آيات

نيافريديم؟» قمّى گفت: با بوى بد، [٢٦] و به قولى، حقير و ناچيز كه بيشتر مفسران بر آنند، و هر كس بينديشد همه اسباب پستى و خوارى را در اين آب مى‌بيند: حجم آن اندك و بوى آن زننده است و آدمى خود آن را كثيف تلقى مى‌كند و وزنى براى آن قايل نمى‌شود، و تو حق آن دارى كه اگر انسانى تكبر ورزد و بر مركب غرور شود، و نه تنها در مقابل ديگر افراد انسان بلكه نيز در برابر پروردگار بزرگش چنين كند، از او در شگفت افتى! و امير المؤمنين على (ع) حق داشت تا تعجب كند و بگويد: «و از متكبّرى در شگفتم كه ديروز نطفه بود و فردا مردار است ... و از كسى در شگفتم كه زنده شدن در آن جهان را نمى‌پذيرد در حالى كه زنده شدن بار نخستين را مى‌بيند»، [٢٧] و واقعا شگفت انگيز است كه آدمى فضل و اكرام پروردگارش را بر خود، پس از آن كه آب بى‌مقدار و خوارى بود، فراموش كند، و اين آفريده ضعيف به تكذيب پروردگار/ ٢٢٣ توانا و فرمانرواى بر آسمانها و زمين بپردازد؟! سپس خداوند تبارك و تعالى اين آب ناچيز را در زهدان مادر قرار داد تا آن را حفظ كند و در آن صفاتى يكى پس از ديگرى به وجود آيد، و دست غيب چنان از آن پذيرايى و پرستارى كند و با قوانين و سنتهاى محكم تثبيت شده در رحم به صورتى به رشد و نموّ آن بپردازد كه آدمى از تصور آن عاجز است، و اين همه به صورتى است كه پدر و مادر هيچ يك سهمى در اين بارآورى و باردارى ندارند.

فَجَعَلْناهُ فِي قَرارٍ مَكِينٍ‌- پس او را در قرارگاهى تواناى بر حمل آن قرار داديم.» در التبيان آمده است كه: قرار به معنى جايى است كه درنگ كردن مدت درازى در آن امكان‌پذير است. [٢٨] و بيشتر مفسران از ذكر كردن توضيحى درباره‌