تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٨٢ - شرح آيات
است، پس علاوه بر دو نعمت مال و فرزندان، از فضل خود راههاى زندگى خوش را بر او هموار كرد و سختيهاى اين راه را از او دور ساخت.
/ ٧٧ وَ مَهَّدْتُ لَهُ تَمْهِيداً- و كارها چنان كه بايد براى او به راه انداختم.» در المنجد آمده است: مهّد الفراش يعنى بستر را گستر و آن را آماده ساخت، و مهّد الامر يعنى كار را هموار و آسان و نيكو كرد، و تمهّد الرجل يعنى بر آن كار توانا شد، و مهدة، جمع آن مهد به معنى زمينى است كه به تدريج رو به پايين رود و راه رفتن بر آن آسان است، [٤٨] و همه مفسران بر مثل اين اجماع كردهاند. رازى گفته است: يعنى جاده گسترده و رياست را در ميان قومش براى او فراهم آوردم، و نعمت مال و جاه خويش را بر او تمام كردم، كه اجتماع آنها در نزد اهل دنيا كمال محسوب مىشود، و به همين جهت است كه در دعا گفته مىشود
أدام اللَّه تمهيده، يعنى خدا دست قدرت و تصرف او را در امور پايدار سازد، [٤٩] و تندرستى و آرامش خاطر و مانندهاى اينها از تمهيد است. و مفعول مطلق «تمهيدا» تأكيد و مبالغه در استغراق در نعمت را مىرساند.
اين نعمتها براى هر عاقل و دارنده ضمير و و جدان زنده همچون انگيزهاى براى سپاس گزاردن و ايمان است، و وسيلهاى است كه راه رسيدن به ايمان را هموار مىسازد، ولى شرط آن است كه صاحب نعمت به تفكر پردازد و عقل خود را به كار اندازد؛ ولى وليد دلى بيمار داشت و لذا نعمت بر گمراهى و پافشارى او بر كفر به نسبتى مستقيم با نعمتها مىافزود، و سبب آن است كه شخص غير مؤمن در مرز دنيا مىماند و روح مادّيگرى چنان بر وى مستولى مىشود كه هدف او تنها حطام دنيوى است، و به جاى سپاسگزارى از صاحب نعمت به زيادهخواهى آنها مىپردازد.
ثُمَّ يَطْمَعُ أَنْ أَزِيدَ- سپس اميد آن دارد كه بيفزايم.»
[٤٨] - المنجد، ماده مهد با اندكى تصرف.
[٤٩] - التفسير الكبير، ج ٣٠، ص ١٩٩.