تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤١٥ - شرح آيات
ديگران در تفسير آيه گفتهاند: در زندان و تنگى سخت، و آن مشتق فعّيل از سجن است، همچون آن كه گفته مىشود فسّيق و شرّيب.
[٨] فرض ديگرى نيز وجود دارد: اين كه سجين نامى براى آن سجلّات و پروندهها باشد كه نامهها را در آنها نگاهدارى مىكنند، و اين كه معنى كتاب در اين جا نوشتههاى حاكى از اعمال اشخاص باشد، و بنا بر اين معنى چنين مىشود
اعمال فاجران نوشته شده در سجين است و آن كتابى مرقوم است، و سياق آينده آن را تأييد مىكند
وَ ما أَدْراكَ ما سِجِّينٌ- و چه دانى كه آن سجين چيست.»/ ٤١٢ اين كلمه براى حكايت كردن از عظمت آن كتاب آمده است، بنا بر اين معنى. آرى، كتابى كه هيچ عمل كوچك و بزرگ بنده نيست مگر اين كه در آن به ثبت رسيده باشد، كتابى كه حتى نفس كشيدن و وسوسه دلها و نيت فعلها در آن به ثبت رسيده است، كتابى كه شامل همه كارهاى اهل فجور است در هر جا كه بوده و به هر گونهاى كه عمل كردهاند. و آن كتابى بس بزرگ است.
[٩] كِتابٌ مَرْقُومٌ- نوشتهاى رقم زده شده.» بنا بر اين تفسير آيه پيشين چنين مىشود: يعنى سجّين كتابى نگاشته است، چنان كه پروردگار ما سبحانه و تعالى گفت إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ* وَ ما أَدْراكَ ما لَيْلَةُ الْقَدْرِ* لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ و مرقوم به معنى آشكار و واضح است، بدان سبب كه اصل معنى رقم درشت نوشتن است، و به قولى معنى آن مختوم يعنى مهر خورده است، و به قولى: همچون رقم و آرايش در جامه است كه فراموش و محو نمىشود، و همه اين تفسيرها قائم بر اين اساس است كه سجين نام كتاب نگاشته شده و مسجّل باشد، و مؤيد آن است اين كه بعضى گفتهاند كه: اصل سجّين سجّيل است.
اما در جز اين فرض تفسير آيه چنين خواهد بود: كتابى كه در سجين است، كتابى مرقوم است و در خطهاى آن اشتباهى پيش نمىآيد، زيرا كه كتاب و نوشتهاى واضح و آشكار است، و خدا دانا است.