تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٩٤ - شرح آيات

قسم به همه آنها كه: روز فصل و جدايى خواهد آمد، و اين كه جزا بدون شك داده خواهد شد.

اين يكى از تفسيرها در معنى آيات گذشته است، و تفسيرهاى ديگرى نيز وجود دارد

١- اين كه مقصود از نازعات چيزهايى است كه از يك افق كنده مى‌شوند و به افق ديگر مى‌روند، و در سير خود نشاط و فعاليت نشان مى‌دهند، و در فضا شنا مى‌كنند، و چون درباره تدبير امر از ايشان پرسيدند، گفتند كه معنى آن اين است كه خدا امر را به ميانجيگرى آنان تدبير و تنظيم مى‌كند.

٢- اين كه النازعات (مشتق از نزع) ارواحى است كه از بدنها كنده مى‌شود، به همان‌گونه كه لابن و تامر به كسانى گفته مى‌شود كه لبن (شير) و تمر (خرما) در تصرف دارند، و اين روح نيز نشاط پيدا مى‌كند، يعنى از تن خارج مى‌شود، و سپس در فضا به شنا كردن مى‌پردازد؛ و چون بار ديگر از تفسير مدبرات از ايشان پرسيدند، گفتند: ارواح بنى آدم به ميانجيگرى خوابها، براى پاره‌اى از امور،/ ٢٨٩ پس از جدا شدن از دنيا، در معرض تدبر قرار مى‌گيرند، و اين تفسيرى غريب است.

٣- و بعضى گفته‌اند كه اين صفت اسبهاى مجاهدان يا خود ايشان است، بدان سبب كه نزع و جان كندن در لگامهاى آنان صورت مى‌گيرد و اين نزعى است كه لگامها در آن غرق مى‌شود و سبب آن درازى گردنهاى اسبهاى اصيل است، و اينها با نشاطاند بدان جهت كه از دار الامان به جبهه‌هاى جنگ روان‌اند، و از آن روى شناور گفته شده‌اند كه اعراب اسب اصيل را به كشتى تشبيه مى‌كنند كه با آسانى و سرعت روان است، و گفته‌اند كه: همينها تدبير كنندگان امر فتح و پيروزى به شمار مى‌روند.

اين تفسير هنگامى پسنديده است كه در نظر داشته باشيم كه خدا به اسبهاى غازيان و مجاهدان يا به صورت عام در اين گفته‌اش سوگند ياد كرده باشد