تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٩٥ - شرح آيات
وَ الْعادِياتِ ضَبْحاً، فَالْمُورِياتِ قَدْحاً، [٢] و اعراب علاقه شديدى به اسب داشتند، و آن را رمز شجاعت و دليرى مىدانستند.
چيزى كه هست تفسير فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً غريب مىنمايد، و از همين روى بعضى گفتهاند: در اين شك نيست كه در تفسير كردن اين آيه به فرشتگان اختلافى نيست به هر صورت كه ديگر آيات تفسير شود، در صورتى كه چنان مىنمايد كه مراد از همه اين كلمات نوع يگانهاى از آفريدگان است، و خدا دانا است.
[٦] و تفسير اين كلمات كوبنده و تكان دهنده هر چه بوده باشد، ضمير آدمى را به اهتزاز در مىآورد، بلكه اگر شخص درست از معنى آن آگاه نباشد، بىتابى و ناآرامى او افزايش پيدا مىكند. و در اين جا پروردگار مىگويد
يَوْمَ تَرْجُفُ الرَّاجِفَةُ- آن روز كه بجنبد زمين جنبيدنى.» در آن هنگام كه زمين به لرزه در مىآيد، و بانگ و صيحه همه جاى جهان را فرا مىگيرد، و در آن هنگام كه همه ثوابت به اهتزاز در مىآيند و جز حق چيزى براى انسان باقى نمىماند كه به آن اعتماد كند. و خواه اين لرزش به معنى حركت باشد همچون در اين گفته خدا يَوْمَ تَرْجُفُ الْأَرْضُ وَ الْجِبالُ، يا به معنى صيحه باشد همچون در آن جا كه خدا گفته است فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ، آرامش از قلبها سلب مىشود، و ما را به تفكر در اين باره بر مىانگيزد كه فردا با ما چه خواهند كرد.
/ ٢٩٠ [٧] پس از راجفه صاعقه ديگرى مىآيد كه سياق آن را ناشناخته بر جاى مىگذارد.
تَتْبَعُهَا الرَّادِفَةُ- به دنبال آن پيامد مىآيد.» رادفه به معنى چيزى است كه پس از چيز ديگر مىآيد، پس آيا اين همان صيحه دوم است كه خدا مردمان را پس از آن كه با صيحه نخستين آنان را ميرانده بود به زندگى باز مىگرداند، يا اين كه با صيحه نخستين مردمان زمين مىميرند و با
[٢] - التفسير الكبير، ج ٣٢، ص ٦٣.