تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٩٣ - شرح آيات

كه كمانداران با آن زه را سخت مى‌كشند تا تير هر چه به نيروتر و دورتر روانه شود.

چنان مى‌نمايد كه مقصود از آن فرشتگانى است كه به اين كار مى‌پردازند.

[٢] و سپس سوگند به نيروهايى كه اين كار را به نرمى و مدارا انجام دهند.

وَ النَّاشِطاتِ نَشْطاً- و سوگند به آن گيرندگان جان كه اين كار را با نشاط و نرمى به انجام مى‌رسانند.» گفته‌اند: النشط به معنى گرفتن و جذب كردن با آسانى و نرمى است، و معنى در اين جا آن است كه فرشتگان ارواح مؤمنان را با فراهم آمدن نشاط براى ايشان از بدنشان جدا مى‌كنند، به همان گونه كه چون زانو بند و دستبند از دست شتر برداشته شود نشاطى به شتر دست مى‌دهد. و از اين جا معلوم مى‌شود كه دو سوگند مربوط به ملك الموت و دستياران او در دو حالت است: يكى گرفتن جان كافران به نيرو و شدت (غرقا) و ديگرى گرفتن جان مؤمنان به نشاط و مهربانى (نشطا).

از امام على- عليه السلام- معنى عكسى در اين آيه در آن جا نقل شده/ ٢٨٨ كه گفته است: «فرشتگان ارواح كفار را از ميان پوست و ناخنها به نشاط مى‌گذرانند تا آن را از اندرون آنان با رنج و اندوه خارج كنند». [١] [٣] سپس فرشتگان ارواح مؤمنان را به آسمان بالا مى‌برند و با آنها به شنا كردن مى‌پردازند ... به همان گونه كه ستارگان در فلكهاى خود چنين مى‌كنند.

وَ السَّابِحاتِ سَبْحاً- و سوگند به شنا كنندگان با شنا كردنى.» [٤] و سپس مسابقه‌اى سريعا صورت مى‌گيرد تا در پايان آن روح به آتش برسد يا به بهشت ... پس سوگند به اين بزرگواران.

فَالسَّابِقاتِ سَبْقاً- پس سوگند به پيشى گيرندگان با پيشى گرفتنى.» [٥] و سوگند به آن فرشتگان كه به تدبير امر ارواح و جز آن از امور جهان ما به فرمان پروردگارشان مى‌پردازند.

فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً- و سوگند به تدبيركنندگان در كار.»