تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٨٣ - شرح آيات

[٣٩] به همان گونه كه عظمت خدا در آن روز متجلّى مى‌شود، حق نيز به همين گونه تجلّى پيدا مى‌كند، و شفاعت از طريق باطل و دروغ و نادرستى و احكام ستمگرانه صورت نخواهد گرفت.

/ ٢٧٥ ذلِكَ الْيَوْمُ الْحَقُ‌- آن روز حق است.» پس حق است و شكى در آن نيست، و چون حوادث آن كه آسمانها و زمين به سختى بار آنها را تحمل مى‌كنند بسيار هولناك و هراس انگيز است، از انسان مسكين در آن روز چه كارى برخواهد آمد؟! و به همين سبب شايسته است كه به نام حق خوانده شود، و در آن چيزى جز حق سودمند واقع نمى‌شود، و آن خواستار رضاى پروردگار شدن است.

فَمَنْ شاءَ اتَّخَذَ إِلى‌ رَبِّهِ مَآباً- پس هر كه خواهد، راه بازگشت به پروردگارش را در پيش گيرد.» مگر نه اين است كه ما با فطرت ايمان به دنيا آمده‌ايم و سپس دنيا و شهوتهاى آن ما را منحرف كرده است، پس بياييد تا به راه اول باز گرديم و از اين راه به پروردگار مهربان خود برسيم.

[٤٠] و پيش از روز قيامت، عذابى نزديك، پيش از مرگ و پس از آن، فرا مى‌رسد، پس چون فرزند آدم از دنيا برود، قيامت كوچك او بر پا مى‌شود، و نتيجه‌اى از عمل خود را مى‌بيند، اگر نيك بوده است نيك و اگر بد بوده است بد.

إِنَّا أَنْذَرْناكُمْ عَذاباً قَرِيباً- ما شما را از عذابى نزديك بيم داديم.» بعضى گفته‌اند: مقصود از آن حساب پس از مرگ است، و بعضى ديگر آن را خود روز قيامت دانسته‌اند، بدان سبب كه حق است و شكى در آن نيست و خواهد آمد و هر آينده‌اى نزديك است، يا از آن روى كه چون انسان بميرد، احساس او از ميان مى‌رود و تا روز رستخيز براى حساب چنين مى‌ماند، پس در حساب او روز مرگ به روز رستاخيز پيوستگى پيدا مى‌كند.

خواه پس از مرگ باشد يا پس از نشور، اعمال انسان به صورت پاداش يا كيفر تجسم پيدا مى‌كند و او به آنها مى‌نگرد.