تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٦١ - شرح آيات
در آن روز كه آنان را به سوى جزايشان مىرانند و راه گريزى نمىيابند.
[٥] بلكه آنان جزاى خويش را در دنيا پيش از آخرت خواهند يافت.
/ ٢٥٣ ثُمَّ كَلَّا سَيَعْلَمُونَ- و بار ديگر هرگز، به زودى خواهند دانست.» بعضى گفتهاند كه: اين آيه اشاره به آن دارد كه آنان در آخرت از حق آگاه خواهند شد، در صورتى كه آيه پيشين دلالت بر دانستن آنان در دنيا مىكرد. و محتمل است كه مفهوم يگانهاى براى تأكيد مكرر شده باشد.
[٦] آيا آيات خدا را در آفرينش نمىبينند تا از حكمت آن آگاه شوند و بدانند كه او ايشان را بيهوده نيافريده و به حال خود رهايشان نكرده است؟
أَ لَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهاداً- مگر ما اين زمين را آرامگاه شما قرار نداديم؟» آيا نمىبينى كه چگونه براى زندگى تو آماده و رام شده است؟ بر آن لايهاى از خاك است كه از آن براى خانه ساختن و به كشت پرداختن بهرهمند مىشوى و آن را براى جا به جا شدن خود آماده مىسازى، و بدنهاى ما را پس از مرگ در خود نگاه مىدارد، و به درد بسيارى از فعاليتهاى ديگر ما در زندگى مىخورد.
چون خوب توجه كنيم، مىبينيم كه ديگر چيزهايى كه در زمين است، همه براى زندگى آدمى آماده شده، و ما هنگامى از اهميت نظامهاى اجرا شده به توسط پروردگار در زمين آگاه مىشويم كه آن را با ساير سيّاراتى مقايسه كنيم كه در نزديكى زمين قرار دارند و در هيچ يك از آنها تا كنون نشانهاى از زندگى و فرصتى براى آن مشاهده نشده است. آيا اين همه دليل بر تدبير و حكمت نيست؟ آيا از اين راه به آن راهنمايى نمىشويم كه خدا ما را عبث و بى هدف نيافريده است؟
[٧] و براى آن كه زمين و آنچه در آن است استقرار پيدا كند، و در معرض امواج بادها و فشارهاى محيط بر آن قرار نگيرد، و همچون آب دريا تناوب مدّ و جزر نيروى جاذبه ماه بر آن اثر نامطلوب نگذارد، و پوسته زمين از خطر زمين لرزهها و آتشفشانها به سبب گازهايى كه از فعل و انفعالهاى درون گداخته آن پديد مىآيد در امان بماند، براى همه اينها و سببهاى متعدد ديگرى كه بعضى را مىشناسيم و از