تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٦٠ - شرح آيات
اين اسلوب در آيات كريمه قرآن رايج است.
إِنَّ عَلَيْنا جَمْعَهُ وَ قُرْآنَهُ- جمع كردن (آيات) و به صورت كتاب و قرآن در آوردن آن بر عهده ما است.» يعنى جمع كردن آيات آن به صورتى كه هيچ چيزى از آن از قلم نيفتد، و كلمه جمع شامل تأليف و تنظيم نيز مىشود و همين ما را به درك اين مطلب راهنمايى مىكند كه خداى تعالى قرآن را از تحريف و از كاهش و افزايش آن حفظ كرده و خود تأليف آيات آن را سوره به سوره متكفل بوده است، و بنا بر اين تأليف قرآن به صورتى كه اكنون در دست ما است از كار مسلمانان نيست، بلكه كارى است كه رسول اللَّه (ص) به امر خداى عزّ و جلّ انجام داده است، كه علاوه بر اين تكفل قراءت آن به شكل صحيحى كه خود او خواستار آن بوده نيز به فرمان او صورت پذيرفته است. و شايد در اين گفته اشارهاى به انديشه قرائتهاى هفتگانه قرآن نيز وجود داشته باشد، و آن اين كه چنين طرز تفكر از خود قاريان قرآن بوده و از جانب خدا دليلى براى آن نازل نشده است. بلى، خدا قرائت صحيحى را به پيامبر خود آموخت و او همان را به مسلمانان تعليم كرد.
اين گفته خداوند متعال إِنَّ عَلَيْنا بدين معنى نيست كه خدا خود آيات را جمع كرده و خوانده ... بلكه بدان معنى است كه اشخاص مأمور به اين وظيفه را آماده ساخته و اوضاع و احوال مساعد براى اين هدف را تحقق بخشيده است، و پيامبر تا رسالت خود را به پايان نرساند و قرآن را براى مردم نخواند، و به فرمان او قرآنى با تعيين ترتيب سورهها نوشته نشد، از دنيا نرفت.
در اين جا اشاره به اين مطلب شايسته است كه امام على (ع) نخستين كسى بود كه در زندگى رسول اللَّه (ص) و پس از او تمام قرآن را نوشت، و اين از مهمترين نقشهاى تمدنى است كه او/ ١٥٠- عليه السلام- به ايفاى آن پرداخت، بدان جهت كه از بين رفتن ارزشهاى تمدنى و فرهنگى براى هر ملت و امت به معنى پايان يافتن دور و نقش آن امت است؛ اگر خط سير آن امت و خط سير رهبرى آن براى مدتى از زمان انحراف حاصل كند، ارزشها به عنوان ضامن بازگشت آن به