تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٥٢ - شرح آيات

شوند، مى‌گويند: الوزر، و مقصود ايشان فرار كردن به طرف كوه است. [٢٥] در آخرت هيچ كس پناهگاهى براى فرار از جزايى كه بايد ببيند نمى‌يابد؛ در آن جا تنها يك راه گريز وجود دارد كه مى‌تواند براى انسان سودمند باشد، و آن پناه بردن به پروردگارى است كه عذاب از او و بازگشت به سوى او است، و اين كارى كه ناگهانى صورت‌پذير شود نيست، بلكه نيازمند به تمهيد مقدمه‌اى است كه مى‌بايستى در دنيا پيش از آخرت صورت بگيرد.

إِلى‌ رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ الْمُسْتَقَرُّ در آن روز قرارگاه در نزد پروردگار تو است.» صاحب مجمع البيان گفته است: يعنى آفريدگان در آن روز به حكم و فرمان او باز مى‌گردند، و به گفته‌اى: مستقرّ/ ١٤٣ به معنى جايى است كه مؤمن و كافر در آن استقرار پيدا مى‌كنند، و اين به سوى خدا است نه به سوى بندگان؛ [٢٦] و درست‌تر اطلاق اين كلمه است تا همه معانى ممكن اين عبارت، همچون قرار و مصير و مقر و حكم و امر و ... جز آن را شامل شود، و در اين آگاهى دادنى به انسان براى آن وجود دارد كه دنيا محل خلود و استقرار و آخرين قرارگاه نيست، و بنا بر اين لازم است كه شخصى خود را با اين حقيقت مهم هماهنگ سازد، و معنى آيه آن نيست كه مستقر در جز آن روز از آن خدا نيست، از آن جهت كه اول و آخر همه از آن خدا است فَلِلَّهِ الْآخِرَةُ وَ الْأُولى‌، [٢٧] ولى حكمت او چنان مقتضى دانسته است كه ما در دنيا آزادى داشته باشيم، و در آن روز پرده از برابر چشم به صورتى آشكارتر به كنار مى‌رود و قدرت و سلطنت مطلق خداوند متعال براى ما واضحتر مفهوم مى‌شود، و از علم و احاطه كامل او در آن هنگام كه ما را در معرض حساب و جزا قرار مى‌دهد، آگاهتر مى‌شويم، و اين را مى‌فهميم كه خدا از هر نيك و بد كوچك و بزرگ ما آگاه است و به حساب آن مى‌رسد.