نكاح المتعة هو نكاح مشتمل على جميع اركان النكاح الدائم و آثارها و إنّما يفترق عن الدائم بذكر المدّة و بعض الاحكام كعدم النفقة و التوارث و ما اشبه ذلك.

ازدواج موقّت نكاحى است كه همه اركان عقد دائم و آثار آن را داراست و فرق آن با عقد دائم در ذكر مدّت و بعضى از احكام مانند عدم نفقه و ارث و مانند آن مى‌باشد.

عدم آگاهى از تعريف صحيح نكاح موقّت موجب اشكالاتى شده است. گاهى توهّم شده كه متعه چيزى غير از نكاح است در حالى كه شكّى نداريم كه نكاح موقّت و متعه قسمى از نكاح است يعنى نكاح بر دو قسم است: دائم و موقّت، و به همين دليل در اكثر احكام با نكاح دائم يكسان است و تنها در بعضى از احكام با آن تفاوت دارد.

جهات مشترك:

جنبه‌هاى مشترك بين نكاح موقّت و دائم در پنج قسمت خلاصه مى‌شود:

١- محرّمات نكاح:

فرقى در محرّمات نكاح بين نكاح دائم و موقّت نيست نه محرّمات نسبى و نه محرّمات سببى و نه محرّمات رضاعى و تمام نساء محرّمات و محلّلات در نكاح متعه هم هست.

٢- شرايط نكاح:

اين نوع از نكاح صيغه لازم دارد و بايد جامع شرايط و با لفظ صريح «انكحت» و «زوّجت» و «متّعت» باشد و تعيين زوجين و مهر لازم است و اختيار و بلوغ در آن شرط شده است كه در نكاح دائم هم تمام اين شرايط وجود دارد.

٣- اذن ولى:

به عقيده بسيارى اذن ولى در عقد باكره لازم است و از اين جهت فرقى بين نكاح دائم و موقّت نيست.

٤- احكام ولد:

تمام احكام ولد نكاح دائم در ولد عقد موقّت هم هست از جهت محرميّت، ارث، نفقه، حضانت، ولايت.

٥- عدّه:

همان گونه كه در عقد دائم عدّه واجب است در عقد موقّت هم واجب مى‌باشد البتّه عدّه عقد موقّت كوتاه‌تر و دو حيض كامل است، ولى در عقد دائم دو حيض كامل و يك لحظه از حيض سوّم است و در من لا تحيض در عقد دائم سه ماه و در عقد موقّت ٤٥ روز است.

جهات افتراق:

عمده جهات افتراق عقد موقّت و عقد دائم سه چيز است:

١- ذكر مدّت:

در عقد دائم مدّتى نيست، ولى در عقد متعه ذكر مدّت لازم است و از مسائل قابل توجّه اين است كه بسيارى از فقها فتوا داده‌اند كه اگر ذكر مدّت نشود به عقد دائم تبديل مى‌شود (البتّه ما در اينجا اشكال داريم) و از اينجا معلوم مى‌شود كه هر دو داراى يك ماهيّت است.

٢- نفقه، ارث و حقّ القَسْم:

نفقه، ارث، حقّ القَسْم (تقسيم شبها در ميان زنان) در عقد موقّت وجود ندارد ولى در همين جا بعضى گفته‌اند كه اگر شرط كند لازم مى‌شود (البتّه ما قبول نداريم) اينها نشان مى‌دهد كه اين دو عقد يك ماهيّت هستند و اگر قسيم نكاح بود نبايد رابطه آنها تنگاتنگ باشد.

٣- خروج از بيت:

مشهور در عقد دائم گفته‌اند كه خروج از بيت و سفر بدون اجازه زوج جايز نيست ولى در عقد موقّت چنين نيست، امّا كارى كه منافى حقّ زوجيّت است انجام ندهد.

از اين بيان معلوم مى‌شود كه اشكالات سخيف و بى‌پايه‌اى را كه افراد بى‌اطّلاع بر عقد متعه وارد كرده‌اند وارد نيست، مثلًا عقد متعه را شبيه زنا دانسته‌اند در حالى كه صيغه دارد و تمام شرايط صيغه در آن معتبر است و حتّى معاطات در آن جايز نيست؛ و يا اين كه گفته‌اند كه يك زن در آن واحد متعه چند نفر واقع مى‌شود، در حالى كه چنين نيست، چون اگر دخول حاصل شود عدّه دارد و نمى‌تواند با چند نفر، شوهر كند، پس اين حرفها بى‌اساس است.