در پرتو حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ٥٥

و دروغ بستن دست يازيدند. از اين رو ، راويان انديشمند شيعه ، هراسناك شدند و به عرضه هاى متعددى بر امام باقر عليه السلام رو آوردند ، گرچه همه آنها ، تنها حاصل اين انگيزه نبوده است ، و به سبب به صحنه آمدن امام و رفع اختناق و فشار ، نقد و بررسى انديشه هاى ديگر را نيز در اين عرضه ها ، مى جستند. و اينك نمونه ها: ١ . شيخ طوسى در فهرست ، عبيد بن محمّد بن قيس بجلى را صاحب كتاب دانسته است. عبيد از قول پدرش نقل مى كند كه او كتاب را بر امام باقر عليه السلام عرضه كرده است و امام فرموده: «هذا قول أمير المؤمنين ، إنّه كان يقول إذا صلّى...» و سپس بقيه كتاب را نقل كرده است [١] . به احتمال فراوان ، اين كتاب ، همان كتاب قضايا و سنن ابورافع است. ابو رافع ، خازن بيت المال كوفه در خلافت حضرت على عليه السلام بوده است. ٢ . افزون بر مجموعه هاى روايى ، احاديث منفرد نيز عرضه مى شده است. معروف بن خرّبوذ كه از بزرگان اصحاب است ، گزارش مفصّلى مربوط به واقعه غدير خم از ابوالطفيل عامر بن واثله مى شنود و سپس آن را بر امام عرضه مى كند. امام مى فرمايد: صدق أبو الطفيل ـ رحمة اللّه ـ هذا الكلام وجدناه فى كتاب عليّو عرفناه [٢] ابوالطفيل راست مى گويد ـ خدا رحتمش كند ـ ، اين كلام را در كتاب على يافته و شناخته ايم. ٣ . عبد اللّه بن عطا: قلت لأبى جعفر عليه السلام : إنّ الناس يقولون: إنّ عليّ بن أبى طالب صلوات اللّه عليه ، قال: إنّ أفضل الإحرام أن تحرم من دويرة أهلك. فأنكر ذلك أبو جعفر عليه السلام فقال: إنّ رسول اللّه صلى الله عليه و آله كان من أهل المدينة و وقتُهُ من ذى الحُلَيفة ، و إنّما كان بينهما ستّة أميال ، ولو كان فضلاً لأحرم رسول اللّه صلى الله عليه و آله من المدينة ، و لكنّ عليّا صلوات اللّه عليه كان يقول: تمتّعوا من ثيابكم إلى و قتكم؛ [٣] عبداللّه بن عطا مى گويد: به امام باقر عليه السلام عرض كردم: مردم مى گويند : حضرت على فرموده است: بهترين احرام ، آن است كه در همان محل سكونت محرم شوى. امام