در پرتو حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ٣٩٠
مى كند. سپس به جدال غير أحسن مى پردازد و آن را اين گونه تعريف مى كند: أن تجحد حقّاً لا يمكنك أن تفرّق بينه و بين باطل من تجادله ، و إنّما تدفعه عن باطله بأن تجحد الحقّ ، فهذا هو المحرّم؛ لأنّك مثله ، جحد هو حقّاً و جحدت أنت حقّاً آخر؛ حقى [١] را انكار مى كنى و نمى توانى ميان آن و باطل مناظره كننده ات جدايى افكنى ، و تنها با انكار حق از باطلش جلو گرفته اى و اين حرام است ، چون تو مانند او شده اى ، او حقّى را انكار مى كند و تو نيز حقّى ديگر را منكرى. طبرسى در اين فصل ، مناظره سنگين و تفصيلى پيامبر صلى الله عليه و آله را با پيروان پنج دين آورده است [٢] و نيز مناظره حضرتش را با مشركان مكّه ، [٣] و گفتگوى پيامبر به هنگام درخواست معجزه از سوى مشركان [٤] . اين سير گزارش ها ، با نقل احتجاج و گفتگوى پيامبر با يهوديان مدينه [٥] ادامه مى يابد. و نيز ذكر آياتى كه در باره يهوديان نازل شده و برخى از آنها پيش يا پس از مناظره هاى پيامبر بوده است. طبرسى ، معجزات پيامبر را در پاسخ به درخواست يهوديان گزارش مى دهد [٦] و سپس اندك اندك به مناظره هاى درون دينى مى پردازد و احتجاج پيامبر را در افضل بودن على عليه السلام [٧] و سپس حديث منزلت [٨] ، فضيلت على بر فرشتگان ، حديث واقعه عقبه و حذيفه را مى آورد. [٩] طبرسى پس از اين ، به اصلى ترين مسئله در امامت على بن ابيطالب عليه السلام ، يعنى احتجاج پيامبر در غدير خم مى پردازد و گزارش كامل آن را نقل مى كند و جالب توجه آن كه اين خبر را با سند كامل و متصل از شيخ خود ، أبوجعفر مهدى بن أبى حرب حسينى مرعشى تا علقمه بن محمّد ، از امام باقر عليه السلام نقل مى كند ، [١٠] كارى كه در بقيه كتاب كمتر بدان مى پردازد و اين نشانه اهميت حديث غدير نزد طبرسى است . او حتى مراحل و منازل راه و مسير پيامبر از مكّه تا مدينه را گزارش و خطبه غديريه پيامبر صلى الله عليه و آله را با همه تفصيل آن نقل نموده است. [١١] طبرسى به اثبات امامت ديگر ائمه عليهم السلام نيز نظر دارد و رواياتى دالّ بر آن را در دسترس
[١] احتجاج ، ج ١ ، ص ٢٦ . [٢] احتجاج ، ص ٢٧ ـ ٤٤ . [٣] .همان ، ص ٤٧ ـ ٦٨ ، ٦٨ ـ ٧٣ ، ٨١ ـ ٨٨ ، ٦٨ ـ ٩٨ ، ١٠٨ ، ١١٧ ، ١١٧ ـ ١٣٢ ، ١٣٣ ، ١٣٨ ـ ١٦٥ . [٤] همان ، ص ١٦٢ ـ ١٦٦. [٥] همان ، ص ١٧١ ـ ٣٢٠. [٦] همان ، ص ٣٢٠ ـ ٣٣٦. [٧] همان ، ص ٣٣٩ ، نام هاى مهاجران و انصار به تفصيل آمده است. [٨] همان ، ص ٤٧٣ ـ ٤٨٣ . [٩] همان ، ص ٤٨٤ ، ٤٩٤ و ٤٩٧ ـ ٥٤٠ . [١٠] همان ، ص ٤٨٩. [١١] همان ، ص ٥٤٠ ـ ٥٤٥ .