در پرتو حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ٣٢٩
عمر رضا كحّاله به پيروى از اسماعيل پاشا ، آن را نقل كرده است. [١] چنين به نظر مى رسد كه اين انتساب ، نتيجه سوء برداشت از عبارت علّامه مجلسى در مقدمه بحار الأنوار است. [٢]
رحله هاى حديثى نعمانى
نعمانى سفرهاى طولانى و متعددى براى اخذ حديث داشته است . او در سال ٣١٣ از موطن خود به شيراز رفت ، تا از عالم و محدّث شيعى ، ابوالقاسم موسى بن محمّد اشعرى ، نوه دخترى سعد بن عبداللّه اشعرى[٣] ، بدون واسطه روايت بشنود و احاديث او وجدّش را اخذ كند . [٤] پس از آن ، به بغداد رخت بركشيد تا از انجمن هاى علمى و حديثى آن روزگار بغداد كه در روزهاى اوج خود بود ، خوشه چيند و از محضر محدثانى بهره برد كه چون كلينى ، ابن عقده كوفى ، محمّد بن همام و أبو على أحمد بن محمّد بن يعقوب كوفى ، سلامة بن محمّد ارزنى و ... هر يك از استوانه هاى استوار و وزنه هاى علمى جهان اسلام بودند . يك گزارش ، زمان حضور او را در بغداد ، سال ٣٢٧ ذكر مى كند . [٥] پس از آن ، به طبريه از توابع اردن سفر كرد ، تا به روايات غير شيعى نيز دست يابد . او در آنجا و به سال ٣٣٣ از محمّد بن عبداللّه المعمر الطبرانى كه از ناصبيان و محبّان يزيد بن معاويه بود [٦] و نيز از عبداللّه بن عبدالملك بن سهل طبرانى [٧] حديث شنيد . نعمانى ، در آخرين رحله خود به شام رفت و در دمشق از محمّد بن عثمان بن علاّن الدهنى البغدادى [٨] حديث اخذ كرد ، و سپس به شهر حلب رفت و تا پايان عمر در آنجا به
[١] معجم المؤلفين ، ج ٨ ، ص ١٩٥ . [٢] بحار الأنوار ، ج ١ ، ص ٣١ . [٣] فهرست نجاشى ، ص ٤٠٧ ، رقم ١٠٧٩ . [٤] كتاب غيبت ، ص ٦٢ ، ح ٥ . [٥] همان ، ص ٢٤٩ ، ح ٤ . [٦] همان ، ص ٣٩ ، ح ١ . [٧] همان ، ص ٩٣ ، ح ٢٤ . [٨] همان ، ص ١٠٢ ، ح ٣١ .