در پرتو حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ٤١
زمينه عرضه حديث
پديده جعل حديث و ورود سيل آساى اخبار ساختگى ، از همان آغاز و در زمان پيامبر صلى الله عليه و آله ، نشان دهنده نفوذ سود جويان فرصت طلب در صفوف مسلمانان است. اين افراد ، از علاقه شديد مسلمانان به حديث آگاه بودند ، علاقه اى كه پيامبر اكرم نيز از آن خبر داد[١] و براى پيشگيرى از سوء استفاده سودجويان از آن ، تحذير و هشدارهاى شديدى در حيات خود نمودند. [٢] امّا فرصت طلبان سودجو ، از حركت بالنده و شتابدار اسلام كه قلب ها را تسخير و محبّت ها را جلب كرده بود ، سوء استفاده نموده و با همراهى نمودن با آن ، چشم طمع به رياست مادى و معنوى آن دوختند. اين ، جريان هميشگى تاريخ است. فرصت طلبان ، با ورود به جرگه پيروان مذهب ، مقصود باطل خود را اندك اندك در حقيقت ناب آن داخل نموده و گوهر پاك حقّ را آلوده مى كنند. اين سنّت اجتماعى تاريخ ، از ديده عبرت نگر حضرت اميرمؤمنان عليه السلام دور نمانده و مى فرمايد: لو أنّ الباطل خَلَص لم يخفَ على ذى حجىً ، ولو أنّ الحقّ خَلَص لم يكن اختلاف ، و لكن يؤخذ من هذا ضِغثٌ و من هذا ضِغثٌ فيُمزجان فيجيئان معا ، فهنالك استحوذ الشيطان على أوليائه ، و نجا الّذين سبقت لهم من اللّه الحسنى؛ [٣] اگر باطل خالص بود ، بر هيچ عاقلى پنهان نمى ماند واگر حق خالص بود ، هيچ اختلافى نبود. ولكن دسته اى از اين ، ودسته اى از آن ، گرفته و درهم مى آميزند و آنگاه كه با هم عرضه مى شوند ، شيطان بر دوستانش مسلط مى گردد و كسانى نجات
[١] كنزالعمّال ، ج ١ ، ص ١٩٧ ، ح ٩٩٥ و ٩٩٦ . [٢] الكافى ، ج ١ ، ص ٦٢ ، ح ١ ؛ كتاب من لا يحضره الفقيه ، ج ٤ ، ص ٣٦٤ ، ح ٥٧٦٢ ؛ كنزالعمّال ، ج ٣ ، ص ٦٢٥ باب «الكذب عليه». [٣] الكافى ، ج ١ ، ص ٥٤ ، ح ١.