اسلامى هستند و حوزه علمى قم را در قرن هاى دوم ، سوم و چهارم ، پديد آورده و رونق بخشيدند. پدر احمد بن اسحاق و برادرش ، ابو الحسن على بن اسحاق ، هر دو از زمره راويان موثق هستند . [١] پدر ، از راويان و اصحاب امام صادق و امام كاظم عليه السلام است و برادر ، در دوره امام رضا عليه السلام و امام جواد عليه السلام است. برادر ، تأليفى نيز داشته كه احمد بن خالد برقى ، آن را روايت كرده است . [٢] احمد بن اسحاق ، پسرى نيز به نام على داشته كه در اسناد برخى روايات ، نام او آمده و مى توان او را در شمار راويان شيعى به حساب آورد . [٣] برخى عموزادگان و ديگر خويشان احمد بن اسحاق نيز ، در زمره راويان و محدثان بزرگ شيعه هستند كه نام و شرح حال آنان ، در كتاب هاى رجال و تراجم آمده است . [٤]

شخصيت اجتماعى

احمد بن اسحاق ، چنان مشهور بوده است كه نجّاشى در ضمن شرح حال پدرش مى نويسد : «و ابنه احمد بن اسحاق ، مشهور»[٥] . يعنى به جاى آن كه در تعريف پسر ، از سابقه پدر كمك گيرد ، در معرفى پدر ، به شهرت پسر ارجاع مى دهد و اين ، جاى استبعاد و انكار ندارد ؛ زيرا احمد بن اسحاق به تصريح رجال شناسان متقدّم شيعه ، وكيل چند تن از أئمه عليهم السلام و واسطه ارتباطى ايشان با شيعيان بوده است . همچنين نجاشى و شرح حال نگاران ديگر ، مانند شيخ طوسى و محمّد بن عمر كشّى ، اوصاف بلندى را در بيان جايگاه او آورده اند كه هر يك به تنهايى ، مى تواند او را از بزرگان

[١] ر . ك : فهرست نجاشى ، ص ٧٢ ، ش ١٧٤ و ص ٢٧٩ ، الفهرست ، ص ٥٥ ، ش ٥٥ و ص ١٥٨ ، ش ٣٩٧ . [٢] فهرست نجاشى ، ص ٢٨٠ ، ش ٧٣٩ . [٣] كافى ، ج ٥ ، ص ١٥٢ ، ح ١٧ . [٤] ر . ك : فهرست نجاشى و ديگر كتب رجال ذيل عنوان هاى اسحاق بن آدم ، احمد بن ادريس و احمد بن محمّد بن عيسى ، احمد بن عبد اللّه بن عيسى بن الحسن و ... [٥] فهرست نجاشى ، ص ٧٣ ، ش ١٧٤ .