در پرتو حديث
 
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص

در پرتو حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ٢١٢

اگرچه اين علت در مورد الدرّ المنثور ذكر نشده است ، امّا شايد بتوان آن را همچون تفسير ثعلبى مورد اعتماد علّامه مجلسى دانست. علّامه مجلسى در توصيف ثعلبى مى گويد: هو لتشيّعه أو لقلّة تعصّبه كثيراً ماينقل من أخبارنا ، فلذا رجعنا إلى كتابيه أكثر من سائر الكتب؛ [١] او به خاطر تشيّع و يا كمى تعصبش ، بسيارى از اخبار ما را نقل مى كند ، پس ما به كتاب هاى او ، «عرائس و تفسير» ، بيشتر از كتاب هاى ديگر اهل سنّت مراجعه مى كنيم». به عبارت ديگر ، مى توان اين گونه فرض كرد كه علّامه مجلسى ، بسيارى از احاديث مقبول تفسير ثعلبى و الدرّ المنثور را از شيعه مى داند كه در آنها وارد شده است ، و اين با توجه به كثرت نقل سيوطى در الدرّ المنثور از ابن عباس بعيد نيست؛ زيرا ابن عباس در خانه اهل بيت پرورش يافته و از آن چشمه نوشيده است. اينك در پايان نوشتار ، آن دسته از مصادر اهل سنّت را كه اهميت بيشترى براى علّامه مجلسى داشته اند ، نام مى بريم تا فراوانى نسبى هريك از موضوعات نمايان شود. اين موضوعات عبارت اند از : «مناقب» ، «جنگ ها و أمالى ها» ، «كتب ادبى» ، «شرح ها» و «كتاب هاى حديثى عام». همچنين به برخى مصادر غير حديثى ، ولى مرتبط ، همچون تاريخ و رجال و علوم قرآنى نيز اشاره مى شود. گفتنى است ما تنها به برخى از موارد استفاده آنها در بحار الأنوار اشاره مى كنيم ، امّا موارد پرتعداد را با علامت (*) مشخص مى كنيم. همچنين تذكر اين نكته ضرورى است كه در غير بيان ها و شروح لغوى ، نقل مجلسى از اين كتاب ها با واسطه است ، يعنى از كتاب هاى شيعه ، همچون مناقب ابن شهر آشوب كه از اهل سنت نقل كرده اند ، نقل مى كند.

كتب مناقب

١ . مناقب ، طبرى[٢] .


[١] بحار الأنوار ، ج ٦ ، ص ٢٨٤. [٢] همان ، ج ١٧ ، ص ٣٤٩؛ ج ٥٨ ، ص ١٨ ، ح ٤٢؛ ج ١٩ ، ص ٢٢٦؛ ج ٢٠ ، ص ١٩٩ و ٢٠٠ . [٣] همان ، ج ٤١ ، ص ٥٨ ـ ١٠٢ ؛ ج ٣٨ ص ٢٥٠ و... . [٤] همان ، ج ٥٨ ، ص ٢٢٢ ، ح ٢٣٤. [٥] همان ، ج ٥٩ ، ص ١٧٧ ، ح ٢٩٧. [٦] همان ، ج ٦١ ، ص ١١٧. [٧] همان ، ج ٦٣ ، ص ٥٥٤ . [٨] همان ، ج ٨١ ، ص ١٠٥. [٩] همان ، ج ٨٩ ، ص ٧٥. [١٠] همان ، ج ٨ ، ص ٩٢. [١١] همان ، ج ١٤ ، ص ٣٤٤. [١٢] براى نمونه هاى نقل از شهاب الاخبار بنگريد : بحار الأنوار ، ج ٥٧ ، ص ١٦ ، ح ٢١؛ ج ٥٨ ، ص ٦٦ ، ح ١٥٠ و ج ٥٩ ، ص ٧٠ ، ح ١٠٤؛ ج ٦٠ ، ص ١٩ ، ٢٠ و ٢٦٨ ، و براى نمونه هاى نقل از الدرّ المنثور بنگريد : ج ٥٤ ، ص ٣٧٠ ، ح ١٢؛ ج ٥٥ ، ص ١٧ ، ح ١٠؛ ج ٥٢ ، ص ٥؛ ج ٥٦ ، ص ٢٧ ، ح ١٠ . [١٣] بحار الأنوار ، ج ١ ، ص ٤٢. [١٤] همان ، ج ١ ، ص ٢٥. [١٥] مناقب ، طبرى ، ج ٣٨ ، ص ٩؛ ج ٣٩ ، ص ١٨١؛ ج ٤١ ، ص ٨٦ . [١٦] مناقب ، على بن محمّد بن الطبيب الشافعى ، ج ١٨ ، ص ٤٠١؛ ج ٣٨ ، ص ٣٥٥؛ ج ٤٠ ، ص ٢٤. [١٧] مناقب ، خوارزمى ، ج ١٨ ، ص ٣٨٦؛ ج ٢٥ ، ص ٣٣٩؛ ج ٥٨ ، ص ١٨٣ . [١٨] مناقب ، محمّد بن يوسف الغراء ، ج ٣٨ ، ص ٢٢٧. [١٩] مناقب ، ج ٢٨ ، ص ٧٥ ؛ ج ٣٥ ، ص ٣٨٧ ؛ ج ٣٨ ، ص ١١ . [٢٠] مناقب ، ابن المغازلى ، ج ٢٣ ، ص ١٠٨؛ ج ٢٥ ، ص ٢٠٧ ؛ ج ٢٧ ، ص ٢٨٣ . [٢١] مناقب ، ابن جوزى ، ج ٢٨ ، ص ٢٣٣؛ ج ٤٦ ، ص ٣؛ ج ٧٤ ، ص ٢٩٤. [٢٢] تذكرة الخواص ، ابن جوزى ، ج ٤٢ ، ص ١١ ، ١٢ ، ١٤ و ١٩٥. [٢٣] شرف المصطفى ، أبو حامد شافعى ، ج ٣٥ ، ص ٢٨٤. [٢٤] شرف المصطفى ، أبو سعيد خركوشى ، ج ١٧ ، ص ٣٠٠؛ ج ١٨ ، ص ١٣٢؛ ج ٢١ ، ص ٣٤٢ . [٢٥] صفة الصفوة ، ابن جوزى ، ج ٤٣ ، ص ٣٤٧؛ ج ٤٨ ، ص ٨٢ . [٢٦] الشمائل ، ترمذى ، ج ١٦ ، ص ١٨٠؛ ج ٤٢ ، ص ٦٢. [٢٧] فضائل ، احمد بن حنبل ، ج ٨ ، ص ٢٥؛ ج ٢١ ، ص ٣٤٣؛ ج ٢٢ ، ص ٧٣. [٢٨] فضائل أمير المؤمنين ، ج ٣٢ ، ص ١١٨ و ١٧٣ ؛ ج ٤٣ ، ص ١١١ و ١٨٠. [٢٩] فضائل بنى هاشم ، ج ٤٠ ، ص ١٦٤؛ ج ٤٢ ، ص ٣٧. [٣٠] فضائل فاطمه ، ابن شاهين ، ج ٤٢ ، ص ٣٧؛ ج ٤٣ ، ص ١٠٧. [٣١] فضائل الصحابة ، بيهقى ، ج ٣٩ ، ص ٣٩. [٣٢] فضائل الصحابة ، سمعانى ، ج ٤٣ ، ص ٢٨٣ . [٣٣] فضائل الصحابة ، عبد الرحمن بن ارزق ، ج ٣٦ ، ص ٣٨. [٣٤] فضائل الصحابة ، أبو نعيم اصفهانى ، ج ٣٨ ، ص ٣٣٧؛ ج ٤٠ ، ص ٢٢٩؛ ج ٤٥ ، ص ٣٠١. [٣٥] فضائل العشرة ، ابن الفركاح ، ج ٤٣ ، ص ٤٠ و ٤٤. [٣٦] فضائل العشرة ، ابن المؤذن ، ج ٣٨ ، ص ٨ ؛ ج ٢١ ، ص ٣٤٣ ؛ ج ٣٥ ، ص ١٩٧. [٣٧] مناقب ، الكنجى ، ج ٥١ ، ص ٩٧. [٣٨] نهاية الطلب و غاية السؤول فى مناقب آل الرسول ، ابراهيم بن بكروس الدينورى ، ج ٣٥ ، ص ١٢٧ ، ١٥١؛ ج ٤٢ ، ص ٣٣٢. [٣٩] مطالب السؤول فى مناقب آل الرسول ، كمال الدين محمّد بن طلحة البيهقى ، ج ٥ ، ص ٥٦؛ ج ٣٥ ، ص ٥؛ ج ٧٥ ، ص ٣.