امام على عليه السلام نيز اشاره مى شود و استبعادهاى غير فقهى در مسئله به بحث گذاشته و ردّ مى گردد . در مناظره مجلس ، نام قاضى ابو محمّد بن معروف نيز به چشم مى آيد كه به شيخ مفيد اعتراض مى كند و استدلال شيخ مفيد به آيه را نمى پذيرد . [١] دنباله گزارش ، به ذكر حضور شيخ مفيد در مجلس مناظره شريف ابوالحسن احمد بن قاسم محمّدى و ابوالقاسم دراكى مى پردازد كه در آنجا نيز شيخ مفيد به كمك ابوالحسن احمد محمّدى مى آيد و مسئله متعه را مستند به قرآن مى سازد. [٢] بقيه كتاب به مناقشه ادعا شده ابن تيميه و علّامه حلى مى پردازد كه كاملاً ساختگى است. محقق كتاب به درستى آن را ساخته يكى از طرفداران ابن تيميه مى خواند؛ چه ، علّامه حلّى كسى نيست كه چنين سخنانى را به راحتى بپذيرد و چنين استدلال هاى ضعيفى را ارائه دهد . محقق كتاب دليل هاى ديگرى نيز براى اين موضوع آورده است.

٣ . الاحتجاج ، طبرسى

در قرن پنجم هجرى ، سلجوقيان متعصّب ، بر مركز سياسى و علمى آن روز جهان اسلام ـ بغداد ـ تسلط يافتند و با شكست دادن حكومت آزادانديش آل بويه ، به بحث ها ، مناظره ها و گفتگوهاى دينى و مجالس رسمى و نيمه رسمى آن پايان دادند و جدال هاى كلامى فروكش كرد و گروه عمده اى از عالمان شيعى ، با نگاه به آتش سوزى محلّه كرخ بغداد و هجرت مظلومانه و اجبارى شيخ طوسى از بغداد به شهر كوچك و حاشيه اى نجف ، خود را از درگيرى هاى مستقيم و مناظرات رو در رو كنار كشيدند و به تدريس و تأليف و تحقيق روى آوردند. در اين ميان ، أبومنصور احمد بن على بن ابيطالب طبرسى ، در پايان قرن پنجم و دهه هاى آغازين قرن ششم ، از معدود كسانى است كه در كنار اين جريان ، با گردآورى بسيارى از مناظرات ائمه عليهم السلام و برخى عالمان شيعه پيش از خود ، به زدودن موانع فكرى گفتگو و مناظره همت گماشت و افزون بر آن ، دست مايه اى گرانبها براى غنى سازى بحث هاى كلامى و جدال هاى مذهبى به دست داد. ما در اينجا ابتدا به معرفى كوتاه

[١] همان ، ص ٩٨. [٢] همان ، ص ٩٩ و ١٠٠.