در پرتو حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ٩٣
فراوان كتاب هايى با همين نام دانست. كتاب هايى كه نويسندگان و راويان آنها ، گاه از افراد ضعيف شمرده مى شده اند. [١] كشّى عرضه را اين گونه گزارش مى كند: داوود بن القاسم: إنّ أبا جعفر [٢] الجعفرى قال: أدخلت كتاب يوم و ليلة الذى ألّفه يونس بن عبد الرحمن على أبى الحسن العسكرى عليه السلام ، فنظر فيه و تصفّحه كلّه ، ثمّ قال: هذا دينى و دين آبائى ، و هو الحقّ كلّه؛ [٣] داوود بن قاسم جعفرى مى گويد: كتاب يوم و ليلة نگارش يونس را ، نزد امام هادى عليه السلام آوردم. امام در همه صفحات آن به دقت نگريست و سپس فرمود: اين دين من و پدران من است ، و تمام آن حقّ است.
عرضه حديث بر امام حسن عسكرى عليه السلام
با توجه به دوره بسيار كوتاه شش ساله امامت حضرت و حبس ايشان در منطقه نظامى ، نمى توان عرضه هاى متعددى را انتظار داشت ، و از اين رو كمى نمونه ها با وجود بررسى تقريبا تمام احاديث ايشان ، نشانگر ركود جريان عرضه نيست. به عبارت ديگر ، نسبت تعداد احاديث عرضه شده به احاديث نقل شده از ايشان ، كمتر از همين نسبت در احاديث صادقين عليه السلام نيست. چگونگى عرضه ، در اين دوره تفاوتى ندارد ، و در هر دو شكل احاديث منفرد و مجموعه اى صورت گرفته است.
عرضه احاديث منفرد
١ . أحمد بن محمّد بن مطهّر: كتبت إلى أبى محمّد عليه السلام : إنّ رجلاً روى عن آبائك عليهم السلام أنّ رسول اللّه صلى الله عليه و آله ما كان يزيد من الصلاة فى شهر رمضان على ما كان يصلّيه فى سائر الأيّام .
[١] اين كتاب ها ، به قصد ترغيب و تنظيم اعمال شبانه روز به رشته تحرير در مى آمده اند ، و تنها نجاشى نزديك به بيست كتاب با همين نام گزارش كرده است ، بنگريد : فهرست نجاشى ، ص ٩١ ، شماره ٢٢٦ و ١٢٣ ، شماره ٣١٨ و ٢١٤ ، شماره ٥٥٨ و ٣٢٧ ، شماره ٨٣٧ و ... . [٢] همان گونه كه نسخه وسائل الشيعة نشان مى دهد ، عبارت (ان أبا جعفر) اضافى است. و اساسا ما راوى ايى به نام أبو جعفر الجعفرى نداريم ، و اگر هم در نسخه اصلى كلمه اى بوده است ، بايد أبوهاشم باشد كه كنيه داوود بن قاسم جعفرى است ؛ وسائل الشيعة ، ج ٢٧ ، ص ١٠٠ ، ح ٧٥ . [٣] رجال كشّى ، ج ٢ ، ص ٧٨٠ ، شماره ٩١٥.