در پرتو حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ٨٥
عرضه حديث بر امام جواد عليه السلام
عرضه حديث در اين دوره نيز ، به هر دو شكل كلى و جزئى بوده و براى هر يك از آنها نمونه هايى در دست است. شيعيان و اصحاب استوار و درست انديش ، در اين برهه نيز سنّت حسنه عرضه را پاس داشتند و تأييد امامان را بر ميراث و ذخيره گرانقدر شيعه ، استمرار و اتصال بخشيدند. از اين رو ، مى بينيم على بن مهزيار با وجود عرضه هاى قبلى حديث به وسيله ديگر اصحاب ، و براى پايان دادن به اختلاف فقهاء ، حديث اتمام و قصر نماز در حرم مكّه و مدينه را دوبار بر امام جواد عليه السلام عرضه مى كند. او ابتدا مكاتبه مى كند و سپس در حضور امام از درستى آن جويا مى شود. كلينى و شيخ طوسى اين قضيه را نقل كرده اند ،[١] كه چون مسئله اى فقهى و دقيق است ، مشتاقان را به كتاب هاى فقهى ارجاع مى دهيم [٢] . ١ . از على بن مهزيار عرضه ديگرى در دست مى باشد كه در همه كتب اربعه ، به يك شكل آمده است ، و از آنجا كه كلينى آن را پس از مكاتبه على بن مهزيار و امام جواد عليه السلام آورده است ، آن را در اين بخش جاى داديم . مضمون گزارش ، امام را معين نمى كند ، و چون اين عرضه نيز فقهى است ، مانند مورد قبل ، به كتاب هاى حديثى وفقهى ارجاع مى دهيم [٣] . ٢ . عرضه مفصّلى كه كشّى آن را گزارش كرده است ، مربوط به شخصى به نام عبدالجبار بن مبارك ، از اهالى نهاوند است كه در جنگى اسير شده و سپس فرار كرده است . او حديثى مى شنود و آن را منطبق با وضعيتش مى يابد. از اين رو ، به خدمت امام جواد عليه السلام مى رسد و حديث را عرضه و وضعيّت خود را شرح مى دهد. امام ، حديث را تأييد و مشكل او را هم حل مى كند. ما در اينجا قسمتى از گزارش را مى آوريم .
[١] الكافى ، ج ٤ ، ص ٥٢٥ ، ح ٨ ؛ تهذيب الأحكام ، ج ٥ ، ص ٤٢٨ ، ح ١٣٣ . [٢] الحدائق الناضرة ، ج ١١ ، ص ٤٤ ؛ جواهر الكلام ، ج ١٤ ، ص ٣٣٢. [٣] الكافى ، ج ٧ ، ص ٣٦ ، ح ١ ؛ كتاب من لا يحضره الفقيه ، ج ٤ ، ص ٢٣٧ ، ح ٥٥٦٩ ؛ تهذيب الأحكام ، ج ٩ ، ص ٨ ، ح ١٣٢ ؛ جواهر الكلام ، ج ٢٨ ، ص ٥٣ .