در پرتو حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ٥٩

راوى در عرضه است. كوفيان به حجّ مى روند و زراره دستورى به آنها مى دهد. آنها به مدينه مى روند و دستور زراره را كه گويى مستند به حديث بوده ، بر امام باقر عليه السلام عرضه مى كنند و عظمت و استادى زراره مانع اين عرضه نمى شود. راوى اين عرضه ، برادر زراره است ، و از آنجا كه فهم و حلّ روايت ، احتياج به فقه الحجّ دارد ، توضيح آن را در كتاب هاى فقهى بنگريد [١] . ١٠ . از عرضه گزارش هاى تاريخى بر امام باقر عليه السلام نيز ، نمونه اى در دست است. بكير بن عبيداللّه از ابو عثمان بجلى كه چهل سال مؤذن بوده است ، مى شنود كه مى گويد: سمعت عليّا عليه السلام يقول يوم الجمل: « وَإِن نَّكَثُواْ أَيْمَـنَهُم مِّن بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُواْ فِى دِينِكُمْ فَقَـتِلُواْ أَئِمَّةَ الْكُفْرِ إِنَّهُمْ لآَ أَيْمَـنَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنتَهُونَ » [٢] ، ثمّ حلف حين قرأها: إنّه ما قوتل أهلها منذ نزلت حتّى اليوم [٣] . قال بكير: فسألت عنها أبا جعفر عليه السلام ، فقال: صدق الشيخ ، هكذا قال على عليه السلام ، هكذا كان؛ من شنيدم كه على عليه السلام در روز جنگ جمل ، اين آيه را مى خواند: «و هرگاه كه سوگند و عهد خود را بشكنند و به دين شما طعنه زنند ، با اين پيشوايان كفر بجنگيد كه آنها را سوگندى نيست ، شايد كه باز ايستند» . سپس به هنگام قرائت ، قسم ياد كرد كه با گروه مورد اشاره اين آيه ، تاكنون جنگى رخ نداده است. بكير مى گويد: اين گفته را از امام باقر عليه السلام پرسيدم ، فرمود: شيخ [ ابو عثمان البجلى ]راست مى گويد. على عليه السلام اين گونه گفت ، همينگونه بود. عرضه حديث بر امام باقر عليه السلام نمونه هاى ديگرى هم دارد ، كه در بخش «انگيزه هاى عرضه» ، بدانها اشاره مى شود.

عرضه حديث بر امام صادق عليه السلام

عرضه مجموعه هاى متعدد روايى و احاديث متفاوت فراوان بر امام صادق عليه السلام ، نشانگر تشديد اين جريان در عصر امام جعفر صادق عليه السلام است. با نگاهى به كشمكش هاى سياسى