در پرتو حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ٥١

بزرگوارش ، بيشتر احاديث امام حسن ، تنها از طريق امامان بعدى شيعه نقل شده است. با اين همه ، در ميان اين احاديث اندك ، مى توانيم نشانه هايى از جريان عرضه حديث بيابيم. ١ . ابن سعد در طبقات خود ، با سندش از عمرو بن الأصم نقل مى كند كه در خانه عمرو بن حريث بر امام حسن مجتبى عليه السلام وارد مى گردد و مى گويد: إنّ ناسا يزعمون أنّ عليّا يرجع قبل يوم القيامة ، فضحك و قال: سبحان اللّه ، لو علمنا ذلك ما زوّجنا نساءه و لا ساهمنا ميراثه؛ [١] مردمى ادعا مى كنند كه على عليه السلام پيش از روز قيامت ، باز مى گردد. امام حسن عليه السلام خنديد و فرمود: سبحان اللّه ، اگر اين را مى دانستيم ، همسرانش را شوهر نمى داديم و ميراثش را تقسيم نمى كرديم. گرچه اين حديث ، با احاديث بسيار ديگر كه رجعت را براى امامان اثبات مى نمايد ، در تعارض است ، امّا گوياى آن است كه راوى به جهت خلجان ذهنى و عدم توانايى از تحمل مفهوم سنگين حديث ، راهى جز عرضه بر پيشگاه امام حسن مجتبى عليه السلام ندارد ، و اين همان انگيزه عرضه احاديث رجعت از سوى ابوالطفيل است كه در بخش گذشته ، بدان اشاره شد. گرچه در آنجا ، امام آنها را تأييد مى كند. ابن سعد در كنار همين حديث و از همين راوى ، عرضه اى ديگر را نقل مى كند ، كه مطالبى افزون بر رجعت دارد ، و در آنجا نيز امام حسن عليه السلام آن را ردّ مى كند. ٢ . گاه احاديث صحابه پيامبر بر امام حسن عرضه شده است كه برخى تراجم نويسان ، مانند ابن عساكر آن را گزارش كرده اند. او در شرح حال امام مجتبى عليه السلام به طريقه اش از محمّد بن يزيد المبرّد مى آورد: قيل للحسن بن عليّ : إنّ أباذر يقول: الفقر أحبّ إليّ من الغنى ، و السقم أحبّ إلىّ من الصحّة ، فقال: رحم اللّه أباذر ، أمّا أنا فأقول: من اتّكل على حسن اختيار اللّه له لم يتمنّ أنّه فى غير الحالة الّتى اختار اللّه تعالى له ، و هذا حدّ الوقوف على الرضا بما تصرّف فيه القضاء؛ [٢]