در پرتو حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ٣٧٥
در باب حذف برخى آيه ها يا جمع قرآن اشاره مى كند و آنها را پاسخ داده است. [١] اين باب طولانى ، به بسيارى از مسائل ديگر نيز اشاره مى كند و دامنه آن به مسائل فقهى اختلافى مانند تقسيم ارث [٢] نيز مى كشد. فصل پايانى كتاب نيز با مسئله «رجعت» آغاز مى شود [٣] و با بحث از متعه حجّ و نساء ادامه مى يابد ، بى آن كه اين مبحث به پايان رسد. [٤] در پايان نيز ، در باره امام على عليه السلام و صحيفه آل محمّد صلى الله عليه و آله و رويارويى حضرتش با معاويه و مسائلى از اين نوع مطالبى آمده است. [٥] در چاپ و تصحيح محدث ارموى ، تعليقات متعدد و مفصّلى آمده كه بر فوايد كتاب افزوده است. اين تعليقات كه به گفته مصنف ، در حدّ ضرورت آمده ، غير از حواشى و پانوشت هاى مفصل و توضيحى مصحّح ارجمند كتاب در درون كتاب است. تعليقه ها ، به شكل ملحق به پايان كتاب افزوده شده و حدود هفتاد صفحه از كتاب را در بر گرفته است. [٦]
٢ . المناظرات بين فقهاء السنّه والشيعه
اين كتاب كه با نام مؤتمر علماء بغداد فى الامامه والخلافه و با تحقيق سيد مرتضى رضوى در سال ١٣٧٧ هجرى شمسى در تهران نشر يافته بود ، با نام ديگر و تحقيق صالح الوردانى در سال ١٤٢٩ هجرى قمرى در بيروت منتشر شد. در هر دو چاپ ، مؤلّف كتاب مقاتل بن عطيه ( م ٥٠٥ ) ناميده شده است ، اما حقيقت آن است كه مقاتل ، فقط كاتب اولين مناظره گزارش شده در كتاب است كه چون دو سوم حجم اصلى كتاب را به خود اختصاص داده ، بدان ناميده شده است. مناظره دوم نيز گزارش گفتگوى شيخ حسين بن عبدالصمد جبعى عاملى ، پدر شيخ بهايى در حلب به سال ٩٥١ هجرى قمرى است. گزارشگر و كاتب بحث ، نيز شيخ حسين بن عبدالصمد است. اين مناظره در منزل عالمى سنى بوده است .
[١] همان ، ص ٢١١ ـ ٣٧٨. [٢] همان ، ص ٣١٢ ـ ٣٤٥. [٣] همان ، ص ٣٨١ . [٤] همان ، ص ٤٤٧ . [٥] همان ، ص ٤٤٩ ـ ٥٠١ . [٦] همان ، ص ٥٠٥ ـ ٥٦٩ .