و شيخ حرّ عاملى در شرح حال او آورده است: عالم ، ماهر ، فقيه ، محدّت ، مدقّق ، متبحّر ، كامل و جامع فنون عقلى و نقلى بود و به فضايل اخلاقى ، چون زهد ، عبادت و پارسايى هم آراسته و شاعر و اديب و نويسنده نيز بود. يگانه روزگار خويش و بى نظير در زمان خود بود. [١] اين تعريف و تمجيدها ، منحصر به عالمان شيعى نيست و برخى دانشمندان اهل سنت نيز ، او را ستوده اند. شمس الدين جزرى مى گويد: او بزرگ شيعه و مجتهد در مذهب جعفرى بود و پيشوا در فقه ، نحو و قرائت. او روزگارى دراز همراهم بود ، اما چيزى از او نشنيدم كه مخالف سنّت پيامبر صلى الله عليه و آله باشد. [٢] و شمس الائمة كرمانى مى نويسد : مولاى بزرگ و دانا ، پيشواى پيشوايان ، صاحب فضيلت ها ، مجمع منقبت و كمال هاى فاخر و جامع علوم دنيا و آخرت بود. [٣]

روش تحقيق الدرة الباهرة

كتاب ، چاپ هاى متعددى دارد. يكى از آن ، چاپخانه حيدريه در نجف به سال (١٢٨٨ ه ق ) و با تحقيق محمّد هادى امينى است و ديگرى ، چاپ آستان قدس رضوى در مشهد و به سال (١٤٠٦ ه ق ، برابر ١٣٦٥ ه ش ) است. اين چاپ را داوود صابرى تحقيق كرده و در تصحيح آن ، از همه نسخه هاى در دسترس سود جسته است[٤] و از اين رو ، ما آن را نسخه اصل قرار داديم و نسخه جباعى را كه كهن ترين نسخه كتاب است ، نسخه سوم قرار داديم. ما بر آنيم كه نقل هاى علّامه مجلسى در بحار الأنوار نيز مى تواند نسخه ديگرى فرض

[١] أمل الآمل ، ج ٢ ، ص ١٨١ . [٢] غاية النهاية ، ج ٢ ، ص ٢٦٥ . [٣] بحار الأنوار ، ج ١٠٧ ، ص ١٨٣. [٤] مانند كتابخانه وزيرى يزد ، مجموعه شماره ٢٥٨٥ ، نسخه كتابخانه مجلس شوراى ملى ، مجموعه شماره ١٩١٨ ، و نسخه كتابخانه آستان قدس رضوى ، شماره ٥٢١ .