نعمانى در چينش احاديث و دسته بندى آنها ، كوشش بسيارى كرده است. او كتاب را به ٢٦ باب و برخى از باب ها را به فصول متعدد تقسيم كرده است. او احاديث مشابه را در كنار هم نشانده و در درون باب و فصل نيز احاديث همسوتر در كنار هم قرار گرفته اند. به عنوان نمونه ، احاديث ١٠ تا ١٢ ، ص ١٧٤ و ١٧٥ ، چون متضمن آيه ٢١ سوره شعراء هستند در كنار هم آمده اند و احاديث ١٣ تا ١٦ ، چون دربردارنده معناى حضور ناشناس امام زمان در مراسم حج است ، پهلوى هم نشسته اند . به احتمال فراوان ، اين ويژگى ممتاز به همراه گردآورى بيشتر احاديث در باره حضرت مهدى(عج) و نيز نياز زمانه ، موجب آن شده است كه شيخ مفيد و شيخ طوسى رحمه الله ، رساله ها و كتاب هاى خود را در زمينه غيبت ، رنگ و روى كلامى ببخشند و به تدوين صرف حديثى روى نياورند . كلام شيخ مفيد در تأييد اين نظر ، گذشت .

فقه الحديث نعمانى

نعمانى در پايان بسيارى از ابواب ، به توضيح و شرح و بسط روايات مى پردازد و براى اثبات مفاد آنها و يا تحضيض و ترغيب و نيز تحذير و هشدار خوانندگان كتاب در عمل به آنها ، گاه تا ده صفحه مطلب مى نويسد .[١] اين توضيحات با شكلى يكسان ، اما حجمى كوتاه تر در ميان باب و ذيل برخى از احاديث هم آمده است. همچون ص ١٢٤ ، ح ٣ ، و ص ١٧٤ ، ح ٩ ، و ص ٢٤٤ و ٢٤٥ ، ذيل ٤٥ و ٤٦ . نعمانى ، به فهم و درايت حديث اهتمام تام داشته است و در مقدمه كتابش چنين مى گويد : لعمرى ما اُتى من تاه و تحيّر و افتتن و انتقل عن الحقّ و تعلّق بمذاهب أهل الزخرف و الباطل ، إلّا من قلّة الرواية و العلم و عدم الدراية و الفهم ، فإنّهم الأشقياء ، لم يهتمّوا لطلب العلم ، و لم يتعبوا أنفسهم فى اقتنائه و روايته من معادنه الصافية ، على أنّهم لو رووا ثمّ لم يدروا لكانوا بمنزلة من لم يروِ ، و قد قال جعفر بن محمّد الصادق عليه السلام :

[١] ر . ك : ص ٤٢ ـ ٥١ كتاب و براى نمونه هاى تحذير و هشدار به ذيل ح ٤ ، ص ١١٢ ، و ح ١٣ ، ص ١١٥ .