در پرتو حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ٣٣٧

در جوامع روايى متأخر ما نيز ، از كتاب غيبت نعمانى نقل روايت شده است . در بحار الأنوار و مستدرك الوسائل ، فراوان و در بقيه ، كمتر ، و اين جز تناسب موضوعى ، علت ديگرى ندارد ؛ زيرا وسائل الشيعه صبغه و جلوه فقهى دارد و «وافى» ، جمع آورى كتب اربعه و شرح برخى احاديث آنها است . موارد نقل از غيبت نعمانى در بحار الأنوار ، آنچنان فراوان است كه علّامه مجلسى رحمه الله مانند ديگر كتاب هاى مورد مراجعه مكررّش ، براى آن رمز «نى» را اختصاص داده است . [١] علّامه مجلسى در مقدمه بحار الأنوار ، آنجا كه به توثيق مصادر بحار الأنوار مى پردازد ، كتاب غيبت نعمانى را از زمره جليل ترين كتاب ها مى خواند و عبارت شيخ مفيد را در وصف آن نقل مى كند . [٢]

طريقه وصول كتاب

كتاب ، به طريقى معتبر به نسل هاى بعدى رسيده است ، به تصريح نجاشى ، «أبوالحسين محمّد بن على الشجاعى» ، احاديث كتاب را به شيوه قرائت از نعمانى فرا مى گيرد[٣] . او كتاب را استنساخ مى كند و اين نگاشته به رؤيت نعمانى مى رسد [٤] . همين نسخه ، به وسيله راويان ديگر بر شجاعى قرائت مى شود و نجاشى با دو طريق بدان دست مى يابد . يكى از طريق وصيت پسر شجاعى ، يعنى أبو عبداللّه حسين بن محمّد شجاعى كه كتاب پدرش و نيز بقيه كتاب هايش را به نجاشى مى سپارد ، و ديگرى از طريق أبوالفرج محمّد بن على بن يعقوب بن أبى قرّة القنّانى كه راوى كتاب غيبت از أبوالحسين شجاعى است . [٥] نجاشى از همه كتاب هاى قنانى اطلاع و اجازه روايت همه آنها را داشته است . [٦] بعد از نجاشى نيز ، استنساخ هاى فراوان كتاب و اقبال عالمان به آن ، راه را بر دسّ وتحريف بسته است.