در پرتو حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ٣٢٠
مى شمارد كه نشان دهنده تلاش و جدّيّت در دفاع از حريم غيبت و انديشه مهدويت است . در ميان آنچه از اين نگاشته ها به ما رسيده است ، كتاب هاى حديثى ، ممتازترين و غيبت نعمانى ، كهن ترين آنهاست و نعمانى ، از زمره پيشگامان اين عالمان و محدثان متعهد. او با هدفى خاص و به شيوه موضوعى ، يكى از بهترين تك نگارى هاى حديث مهدويت را ارائه كرد .
مؤلف كتاب
محمّد بن ابراهيم بن جعفر ، أبو عبداللّه نُعمانى ، مشهور به ابن زينب و يا ابن أبى زينب[١] ، از عالمان و محدّثان بزرگ شيعه است . أبو عبّاس ، أحمد بن على نجاشى ، رجال شناس خبير و فهرست نگار بزرگ قرن پنجم هجرى ، در كتاب خود ، او را به تفصيل شناسانده است و پس از ذكر نام كامل وى ، چنين توصيفش مى كند : شيخ من أصحابنا ، عظيم القدر ، شريف المنزلة ، صحيح العقيدة ، كثير الحديث ، قدم بغداد ، و خرج إلى الشام و مات بها ، له كتب ، منها : كتاب الغيبة ، كتاب الفرائض ، كتاب الردّ على الإسماعيلية... ؛ [٢] از مشايخ بزرگ شيعه و داراى مقام و منزلتى بزرگ و والا بوده است . عقيده اش درست و احاديثش فراوان است . او به بغداد درآمد و از آنجا به شام رفت و در همان جا درگذشت . وى كتاب هاى متعددى نگاشت كه از جمله مى توان به كتاب غيبت ، كتاب فرائض و رديّه بر اسماعليه اشاره نمود . نجاشى در ادامه و براى روشن كردن وضعيت خانوادگى نعمانى ، چنين مى گويد : و وزير مغربى ، ابوالقاسم حسين بن على بن حسين بن على بن محمّد بن يوسف ، پسر دختر نعمانى به نام فاطمه بوده است . [٣]
[١] نجاشى ، او را ابن زينب خوانده و شيخ طوسى در كتاب الغيبة ، او را ابن أبى زينب گفته است . اين اختلاف ، تا كنون باقى است : ر . ك (فهرست نجاشى ، ص ٣٨٣ ، رقم ١٠٤٣ ؛ غيبت طوسى ، ص ١٢٧ ، ح ٩٠ ). [٢] فهرست نجاشى ، ص ٣٨٣ ، رقم ١٠٤٣ [٣] وزير مغربى (٣٧٠ تا ٤١٨) ، از عالمان ، اديبان و سياستمداران دوره آل بويه است . او از نسل بهرام گور بوده است و داراى كتاب هاى متعددى در زمينه هاى گوناگون ، همچون قرآن ، ادب و شعر و حكومت و سياست است ؛ ر . ك : (فهرست نجاشى ، ص ٦٩ ، رقم ١٦٧ ؛ معجم رجال خويى ، ج ٦ ، ص ٤٤ ، رقم ٣٥٢١ ؛ الوافى بالوفيات ، ج ١٢ ، ص ٢٧٣ ، رقم ٢٦٣٧) .