در پرتو حديث - مسعودی، عبدالهادی - الصفحة ٢٥٦

بوده اند و خود ، از پاسداران اين گوهر گران بها به شمار مى روند . امام باقر عليه السلام ، آيه « فَلْيَنظُرِ الْاءِنسَـنُ إِلَى طَعَامِهِ » [١] را بر علم مأخوذ از ديگران تطبيق داده و بدين سان ، استناد سنّت نقد را به قرآن ، تقويت كرده است. [٢] همچنين امام صادق عليه السلام بر اين پاسدارى از روح و جلوگيرى از ورود خوراك آلوده به جان ، تأكيد ورزيده و چنين هشدار داده است : اُنظروا علمكم هذا عمّن تأخذونه ، فإنّ فينا أهل البيت فى كلّ خلف عدولاً ، ينفون عنه تحريف الغالين و انتحال المبطلين و تأويل الجاهلين؛ [٣] بنگريد علمتان را از كه مى گيريد. در ما اهل بيت ، هميشه عادلانى هستند كه تحريف غاليان و بدعت هاى باطل گرايان و تفسيرهاى نادرست جاهلان را طرد مى كنند. اگر چه اين روايت به نقد سندى نيز توجه دارد و در صدر حديث بر دقت در منبع و مأخذ علم ، به ويژه معارف دينى تأكيد مى ورزد ، اما در دنباله حديث ، يكى از وظايف اهل بيت عليهم السلام را نقد محتوايى و دور كردن باطل انديشى و تحريف وبدعت از عرصه حديث مى شمرد ، كه همه در ناحيه متن و محتواى حديث رخ مى دهد . اين مراقبت ها و هشدار دادن ها ، به علّت ورود اخبار ساختگى و تحريف شده از سوى كافران مسلمان نما و منافقان مؤمن نما به حوزه حديث بوده است ؛ كسانى كه با مشاهده منع يك صد ساله تدوين كتبى حديث ، از يك سو ، و نياز مسلمانان به حديث از سوى ديگر ، راه خود را هموار ديدند و با قصّه پردازى و جامه حديث پوشاندن بر گفته ها و خوانده ها و شنيده هاى خود ، مجراى نقل سنّت نبوى و وحى بيانى را گل آلود ساختند . امامان ما در برابر اين جريان ، به مبارزه برخاسته و با تمسّك به روش اعتدالى قرآن ، سنّت فهم و نقد حديث را پى ريزى كردند . آنان توصيه خداوند به بندگانش را : «گفته ها را بشنويد و آن گاه از بهترين آنها پيروى كنيد» ، [٤] فراز آوردند به نفى خطّ افراط ، يعنى ردّ هر چيز با اندك