شايد برخى چنين بپندارند كه با تأليف مجمع البحرين ، آخرين نياز علم غريب الحديث هم برطرف شده و عصر تدوين كتاب هاى غريب الحديث ، پايان گرفته است ، امّا با توجّه به آنچه در مقدمه مقاله آمد و نيز نسبى بودن مفهوم غريب ، اين گمان تضعيف مى گردد؛ چرا كه هر چه پيشتر مى رويم ، انس و آشنايى با واژه هاى پيشين ، كمتر مى شود و هر چه كاربرد حديثْ گسترده تر شود و در جامعه هاى گوناگون بشرى ، جا باز كند و پرسش هاى بيشترى در باره آن مطرح گردد ، نياز به كاوش هاى لغوى افزون خواهد شد. به ديگر سخن ، واژه جديدى به وجود نمى آيد ، امّا ممكن است واژه اى كه در گذشته واضح و آشكار بوده است ، اندك اندك ، غبار غربت بگيرد و ناآشنا گردد. اگر به ساعت زبانى معتقد باشيم ، حتّى تفسيرها و شرح هاى واژه اى غريب ، خود در گذر زمان ، نيازمند شرح و بسط مى گردند و ترجمه زمانى آنها لازم مى نمايد. و آخر اين كه ، براى پاسدارى از مقصود اصلى صاحبْ سخن و نيل به درك صحيح و فهم درست گفته ها و نوشته هاى او ، و عدم تأثّر از پيش فرض ها و انگاره هاى ذهنى قبلى ، بايد معناى واژه را در همان ساختمان معنايى يافت كه از آن واژه ، براى بنياد نهادن آن ، سود جسته اند و اين ، يعنى جديدترين شيوه غريب نگارى كه جسته و گريخته به وسيله غريب نگاران پيشين نيز به كار رفته است ، و اخيراً در كتاب جديد غريب الحديث بحار الأنوار به كار بسته شده ، و كوشش هاى علّامه مجلسى را در اين زمينه ، سامان داده است. علّامه مجلسى ، در جريان تدوين بحار الأنوار و شرح جوامع روايى شيعه ، واژه هاى بسيارى را تفسير نموده است ، و با استفاده از تسلّط شگفت انگيز خود بر لغت و كتاب هاى غريب الحديث و نيز موارد استعمال آن واژه در احاديث ديگر ، توانسته است تفسير حديث با حديثْ به دست دهد. گردآورى همه اين واژه ها و ترتيب الفبايى آنها و نمودنِ نشانى هاى منابع مورد استفاده علّامه مجلسى ، مى تواند غريبِ حديث شيعه را از غربتْ بيرون آورد ، و بيان هاى پراكنده بحار الأنوار را جانى دوباره بخشد.[١]

[١] ابتكار اين طرح بزرگ از آنِ محقّق معاصر ، حجة الاسلام والمسلمين حسين حسنى است ، و تصحيح و تدقيق آن را بخش تحقيقات مؤسسه دارالحديث برعهده گرفت و در سال ١٣٨٠ به چاپ رساند.