فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٨٠ - تفاوت توحيد ربوبى و الوهى

٢ـ فرق توحيد ربوبى واُلوهى:

در كتابهاى وهابيان به پيروى از بنيانگذار اين مكتب، از دو نوع توحيد نام ميبرند ومى گويند :« توحيد ربوبى » و «توحيد اُلوهى».

توحيد نخست را به توحيد در خالقيت وتوحيد دوم را به توحيد در عبادت و پرستش تفسير ميكنند، و ياد آور مى شوند كه همه فرق اسلامى، توحيد در خالقيت را پذيرفته، وخالقى جز خدا قائل نيستند ولى آنان در الوهيت گرفتار شرك شده اند، زيرا كارهاى آنان مانند توسل به پيامبران وصالحان، ويا استغاثه واستمداد از آنان ويا طلب شفاعت از پيامبران، همه وهمه پرستش انبياء و پيامبران است وازاين جهت با مشركان عصر رسالت، يكسان و همگام هستند، واگر توحيد، در ربوبيت، براى نجات از عذاب كافى بو د، همه مشركان عصر رسالت، اهل نجات بودند[١].

دراينجا دونكته را ياد آور مى شويم :

١ـ تفسير ربوبيّت به خالقيّت، والوهيّت به پرستش از اشتباهات رائج وهابيان است كه هرگز در آن تجديد نظر نكرده اند وخلف از سلف اين اصطلاح را گرفته و پيوسته مى تازند، زيرا همانطور كه ياد آور شديم، ربوبيت از كلمه «رب» به معناى صاحب گرفته شده است، وصاحب و مالك بودن يك جاندار ويا يك مزرعه تناسب باخالقيت و آفرينندگى ندارد، بلكه مناسب با مقام كارگردانى و تدبير آنهاست. صاحب يك اسب، به خاطر بهره گيرى ازآن، سرپرستى زندگى او را برعهده ميگيرد وبا دادن آب وعلوفه، وسيله ادامه حيات او را فراهم مى سازد، چنانكه صاحب يك مزرعه براى پرورش گياهان ودرختان برنامه ريزى كرده و كار گردانى آنجارا بعهده