فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١٥٣ - قرآن و زيارت قبر مؤمن

٢ـ هيچ گاه نبايد بر سر قبر منافقى برود(وَلا تَقُمْ عَلى قَبْرِهِ)

مقصود از جمله (ولاتُصَلِّ) خصوص نماز ميت نيست، زيرا نماز ميت در باره هركس، يك با ر انجام مى گيرد، در حالى كه قرآن، كلمه (أَبَداً) به كار برده كه معناى استغراق زمانى را مى رساند ومفاد آن اينست كه هيچ گاه در باره هيچ منافقى دعا نكندـ دراين صورت، بايد از كلمه دعا در (وَلاتُصلِّ)معنى گسترده ترى را اراده كرد. خواه دعا در حال دفن وخواه دعا بعدا ز دفن.

وبه حكم اينكه جمله دوم :(وَلاتَقُمْ عَلى قَبرهِ) عطف بر جمله پيشين است، لفظ «ابدا» در آن نيز مقدر خواهدبود. تو گويى چنين فرمود«ِ وَ لا تَقُمْ على قبرَأَحَد مِنْهُم أبَداً » واز آنجا كه لفظ ابدا براى استغراق در زمان ا ست، طبعاً نهى از توقف مطلق در كنار قبر منافق خواهد بودو مفاد آن اينست كه هيچ گاه در كنار قبر هيچ منافقى توقف نكند،خواه به هنگام دفن وخواه پس از دفن، به عنوان زيارت ـ ازاين جهت مفسران محقق، چنين برداشت كرده اند:«وَلاتَقُمْ على قَبْرِهِ للدَّفْن أو للزيارةِ»[١].

با توجه به اينكه آيه، درباره منافق وارد شده است وپيامبر را از دو چيز در باره منافق نهى مى كند، ناچار بايد گفت :اين دو كار، در حق مسلمان، مباح بلكه مستحب است و پيامبر مى تواند درحق مؤمن دو كار را انجام دهد:

١ـ پيامبر، هر وقت كه بخواهد مى تواند در حق مؤمن دعا كند،خواه اقامه به به هنگام اقامه نماز ميت وخواه مدتها پس از آن.

٢ـ پيامبر مى تواند هرگاه بخواهد بر سر قبر مؤمن بيايد وتوقف كند، خواه هنگام دفن وخواه مدتى پس از آن واينجاست كه حكم مؤمن از منافق متمايز