فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٥٢ - حركات وهابيگرى در منطقه نجد و رياض
باز گشت به اسلام صحيح اين نيست كه زحمات هزار ساله انديشمندان بزرگ اسلام را درقلمرو معارف ناديده بگيريم وعقل وخرد را به دست رواياتى بسپاريم كه قسمت مهم آنها ( درخصوص عقايد) ساخته وپرداخته احبار يهود، وراهبان مسيحى است وكتاب « توحيد» ابن خزيمه و «سنت » ابن حنبل، و « إبانه » اشعرى را وحى منزل انديشيده، و طوطى صفتانه آنها را تكرا ر كنيم .
بازگشت به اسلام صحيح اين است كه انديشمندان بزرگ اسلام، با يك عمل انقلابى، فاصله ها را كم كنند، وبدون پيشداورى به قرآن مراجعه كرده وسنت هاى صحيح پيامبر را از مجعولات وموضوعات امثال كعب الأحبار ووهب بن منبه وتميم دارى پيراسته ساخته واهل بيت پيامبر را لاأ قل به عنوان يك مرجع علمى بپذيرند واز احكام فطرى عقل سرباز نزنندو دلائل روشن آن را درباب معارف مورد دقت قرار دهند، ودر باز سازى كشو ر از نظر علوم وتمدن به جاى بهره گيرى از طبيعيات دوران ارسطو، از ديگر روشها بهره گيرند.
شرح اين هجران واين خون جگر اين زمـان بگذار تـا وقت دگـر
ما در اين جا دامن سخن را كوتاه كرده، به تشريح عامل دوم كه سبب ظهور ابن تيميه در مجامع علمى گرديد، اشاره ميكنيم .
حركت وهابى در منطقه
عامل مهم درترويج افكار ابن تيميه، حركت ناچيز ى بود كه بوسيله محمد بن عبدالوهاب نجدى (ت١١١٥ ـ ١٢٠٦)آغاز گرديد، منطقه نجد، كه از هر نوع علم وآگاهى بى بهره بو د، افكار او را درباره توحيد وشرك پذيرا شد وهرنوع خضوع واحترام را در برابر مخلوق خصوصاً اموات، عبادت و پرستش خواند،او سرانجام نعره تكفير تمام طوائف اسلامى را سرد اد . وخاندان سعود، نخستين كسانى بودند