فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١٠٢ - در پرتو ضابطه قرآنى، تكريم را از پرستش جدا سازيم

(إِنَّ اللّهَ رَبِّي وَرَبُّكُمْ فَاعْبُدُوهُ هذا صِرَاطٌ مُسْتَقِيمٌ)( آل عمران /٥١)

«اللّه،پروردگار من و پروردگار شماست واين راه مستقيم است.»

اگر يك فرد مفسر،با دقتى بيشتر در اين نوع از آيات بنگرد;ضابطه اى را كه ياد آور شديم به روشنى استخراج مى كند وآن اينكه درميان تمام ملل،عبادت،از اعتقاد انسانها به الوهيت وربوبيت افراد سرچشمه مى گرفت.چيزى كه هست،بت پرستان از روى جهل ونادانى،معبودهاى خود را الهه وارباب مى خواندند.

٣ـ در قسمتى از آيات،اصرار براين است كه شفاعت ومغفرت از آن خداست وهيچ كس بدون اذن او بهره اى از آن ندارد.چنانكه مى فرمايد:

(قُلْ للّهِ الشَّفَاعَةُ جَمِيعاً)(زمر /٤٤)

«بگو شفاعت،همگى از آن خداست.»

ونيز مى فرمايد :

(وَمَنْ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إلاَّ اللّهُ)(آل عمران /١٣٥)

« كيست جز خدا كه گناهان را ببخشد؟»

يكى از اهداف اين اصرار آنست كه مشركان فكر مى كردند كه شفاعت وبخشايشگرى كه از افعال خداست دربست در اختيار معبودهاى آنهاست.وازاين جهت آنها را سررشته دار سرنوشت خود مى دانستند و چنين عقيده اى آنها را به خضوع وتعظيم وا مى داشت.

با توجه به اين سه فراز از سخن،مى توان به اصالت آن ضابطه،كه از بررسى حالات موحدان و مشركان به دست آمد،از نظرقرآن نيز به آن پى ببريم،از اين بيان نتيجه مى گيريم كه خضوع وتواضع و فروتنى به صورت لفظى وعملى بر دو قسم است :